Abstract
Maqolada neftni qayta ishlash va gaz-kimyo jarayonlarida hosil bo‘ladigan seolit asosidagi katalizator chiqindilarini kimyoviy modifikatsiyalash hamda ularni portlandsement tarkibida faol mineral qo‘shimcha sifatida qo‘llash imkoniyatlari ilmiy-adabiy manbalar asosida tahlil qilindi. Asosiy e’tibor fluid catalytic cracking (FCC) jarayonida ishlatilgan seolit katalizatorlari, ularning faujasit tipidagi alumosilikat tuzilishi, pozzolanik faolligi, qoldiq uglevodorod va metall aralashmalari bilan bog‘liq cheklovlariga qaratildi.
References
Su, N., Fang, H.-Y., Chen, Z.-H., & Liu, F.-S. Reuse of waste catalysts from petrochemical industries for cement substitution. Cement and Concrete Research, 2000, 30(11), 1773-1783. https://doi.org/10.1016/S0008-8846(00)00401-4
2. Chen, H.-L., Tseng, Y.-S., & Hsu, K.-C. Spent FCC catalyst as a pozzolanic material for high-performance mortars. Cement and Concrete Composites, 2004, 26(6), 657-664. https://doi.org/10.1016/S0958-9465(03)00048-9
3. Payá, J., Monzó, J., Borrachero, M. V., & Velázquez, S. Evaluation of the pozzolanic activity of fluid catalytic cracking catalyst residue (FC3R). Thermogravimetric analysis studies on FC3R-Portland cement pastes. Cement and Concrete Research, 2003, 33(4), 603-609. https://doi.org/10.1016/S0008-8846(02)01026-8
4. García de Lomas, M., Sánchez de Rojas, M. I., & Frías, M. Pozzolanic reaction of a spent fluid catalytic cracking catalyst in FCC-cement mortars. Journal of Thermal Analysis and Calorimetry, 2007, 90, 443-447. https://doi.org/10.1007/s10973-006-7921-7
5. Al-Jabri, K. S., Baawain, M., Taha, R., Al-Kamyani, Z. S., Al-Shamsi, K., & Ishtieh, A. Potential use of FCC spent catalyst as partial replacement of cement or sand in cement mortars. Construction and Building Materials, 2013, 39, 77-81. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2012.05.035
6. Vaičiukynienė, D., Grinys, A., Vaitkevičius, V., & Kantautas, A. Purified waste FCC catalyst as a cement replacement material. Ceramics-Silikáty, 2015, 59(2), 103-108.
7. Lei, Z., & Pavia, S. Potential of spent fluid cracking catalyst (FCC) waste for low-carbon cement production. Effect of treatments to enhance reactivity. Cement, 2023, 14, 100081. https://doi.org/10.1016/j.cement.2023.100081
8. Soriano, L., Borrachero, M. V., Giménez-Carbo, E., Tashima, M. M., Monzó, J., & Payá, J. Influence of accelerators on cement mortars using fluid catalytic cracking catalyst residue (FCC): Enhanced mechanical properties at early curing ages. Materials, 2024, 17(5), 1219. https://doi.org/10.3390/ma17051219
9. Girskas, G., Pundienė, I., & Pranckevičienė, J. The effect of natural and synthesised zeolites on cement-based materials hydration and hardened state properties. Materials, 2023, 16(16), 5608. https://doi.org/10.3390/ma16165608
10. Vargas, P., Soriano, L., Borrachero, M. V., Tobón, J. I., Payá, J., Monzó, J., & Tashima, M. M. Use of spent fluid catalytic cracking catalyst (FCC) in Limestone Calcined Clay Cement (LC3) systems: Studies in pastes and mortars. Journal of Cleaner Production, 2024, 465, 142177. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2024.142177
11. Shekarchi, M., Bazyar, M. A., & Bazyar, A. F. S. Natural zeolite as a supplementary cementitious material - A holistic review of main properties and applications. Construction and Building Materials, 2023, 390, 131862.
