Abstract
Ushbu ilmiy tezis o‘pka gipertenziyasining rivojlanishiga olib keluvchi asosiy etiologik omillar va patogenetik mexanizmlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Tezisda birlamchi va ikkilamchi o‘pka gipertenziyasining kelib chiqish sabablari, ularning yurak-qon tomir va nafas tizimi kasalliklari bilan o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilindi. Shuningdek, o‘pka tomirlarida yuzaga keladigan gemodinamik o‘zgarishlar, endotelial disfunksiya va tomir qarshiligining ortishi kasallik patogenezining muhim bo‘g‘inlari sifatida yoritildi. O‘pka gipertenziyasini erta aniqlash va sabablarini to‘g‘ri baholash kasallik prognozini yaxshilash hamda og‘ir asoratlarning oldini olishda muhim ahamiyatga ega ekanligi ta’kidlandi.
References
1. Simonneau G., Montani D., Celermajer D. et al. Haemodynamic definitions and updated clinical classification of pulmonary hypertension. Eur Respir J. 2019;53:1801913.
2. Galiè N., Humbert M., Vachiery J.L. et al. 2015 ESC/ERS Guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension. Eur Heart J. 2016;37:67–119.
3. Hoeper M.M., Humbert M., Souza R. et al. Pulmonary hypertension: pathophysiology and clinical management. Lancet Respir Med. 2013;1(3):224–236.
4. McLaughlin V.V., Archer S.L., Badesch D.B. et al. ACCF/AHA 2009 Expert Consensus Document on Pulmonary Hypertension. J Am Coll Cardiol. 2009;53(17):1573–1619.
5. Humbert M., Sitbon O., Simonneau G. Treatment of pulmonary arterial hypertension. N Engl J Med. 2004;351:1425–1436.
6. Thenappan T., Ormiston M.L., Ryan J.J., Archer S.L. Pulmonary arterial hypertension: pathogenesis and clinical management. BMJ. 2018;360:j5492.
7. Hoeper M.M., Ghofrani H.A., Grünig E. et al. Pulmonary hypertension in Germany: epidemiology and clinical outcomes. Eur Respir J. 2013;41:114–121.
8. Frost A.E., Badesch D.B., Barst R.J. et al. Epidemiology and diagnosis of pulmonary arterial hypertension. J Am Coll Cardiol. 2011;57(11):S3–S15.
9. Farber H.W., Loscalzo J. Pulmonary arterial hypertension. N Engl J Med. 2004;351:1655–1665.
10. Tuder R.M., Archer S.L., Dorfmüller P. et al. Relevant issues in pulmonary hypertension pathobiology and pathology. J Am Coll Cardiol. 2013;62(25 Suppl):D4–D12.
