Abstract
Asab tizimi kasalliklari – bu markaziy (miya va orqa miya) hamda periferik (asab tolalari va tugunlari) asab tizimining tuzilishi yoki funksiyasidagi buzilishlar bilan kechadigan turli xil patologiyalar majmuasidir. Ushbu maqolada nevrologik kasalliklarning turlari, ularning kelib chiqish sabablari, klinik ko‘rinishlari, tashxislash usullari va davolash yo‘llari atroflicha tahlil qilinadi. Jumladan, insult, epilepsiya, Parkinson kasalligi, Altsgeymer kasalligi, multiple skleroz, nevropatiyalar kabi keng tarqalgan patologiyalar ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Har bir kasallik uchun xavf omillari, patofiziologiyasi va bemor hayot sifati bilan bog‘liqligi alohida yoritiladi. Maqola zamonaviy tibbiyot adabiyotlari va ilmiy tadqiqotlar asosida tayyorlangan bo‘lib, so‘nggi yillarda asab tizimi kasalliklari tarqalishining ortib borayotgani, ularni erta aniqlash va samarali davolash zarurati haqida muhim xulosalar beradi. Shuningdek, maqolada asab tizimi salomatligini saqlash, profilaktika choralari va jamoat salomatligi nuqtayi nazaridan dolzarb tavsiyalar ham beriladi. Ushbu tahlillar tibbiyot mutaxassislari, talabalar va keng jamoatchilik uchun foydali bo‘lishi mumkin.
References
1. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (2006). Neyrologik kasalliklar: Jamoat salomatligi uchun chaqiriq. Jeneva: WHO.
2. Feigin V.L. va boshqalar. (2021). Neyrologik kasalliklarning global yuklamasi. The Lancet Neurology, 20(6), 459–480.
3. Alzheimer Assotsiatsiyasi. (2024). 2024-yilgi Altsgeymer kasalligi faktlar va raqamlar.
4. Multiple Skleroz Xalqaro Federatsiyasi (2020). MS Atlas 2020.
5. AQSH Milliy Nevrologik Kasalliklar Instituti. (2024). Asab tizimi kasalliklari ro‘yxati.
6. Brown, T. va boshqalar. (2019). Parkinson kasalligida neyrodegeneratsiyaning dinamikasi. Journal of Neurology.
7. Qodirov A., Tursunova M. (2021). Epilepsiyaning klinik kechishi va davolash yondashuvlari. O‘zbekiston tibbiyot jurnali.
8. Karimova S. (2022). Altsgeymer kasalligi: O‘zbekiston tajribasi. Nevrologiya va psixiatriya yangiliklari.
9. Sharifov B. (2020). Insultdan keyingi reabilitatsiya. Tibbiy amaliyot va tadqiqotlar.
10. Saidova L. (2023). Asab tizimi kasalliklarida profilaktik choralarning samaradorligi. Tibbiy ta’lim jurnali.
