Abstract
Globallashuv jarayonlari chuqurlashib borayotgan hozirgi sharoitda mintaqaviy iqtisodiy integratsiya va eksport salohiyati oʻzaro bogʻliq jarayonlar sifatida namoyon boʻlmoqda. Zamonaviy iqtisodiy nazariya nuqtayi nazaridan, eksport salohiyatini mamlakat yoki hududning tashqi bozorlarda raqobatdosh ustunlikka ega boʻlish salohiyatini belgilovchi muhim indikator hisoblanadi. Xalqaro amaliyot shuni koʻrsatadiki, integratsion iqtisodiy siyosatni muvaffaqiyatli amalga oshirayotgan mintaqalar (masalan, ASEAN, MERCOSUR, Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi) eksport hajmining barqaror oʻsish surʻatlariga erishmoqda. Xalqaro valyuta jamgʻarmasi (IMF) tadqiqotlariga koʻra, mintaqaviy integratsiyaning chuqurlashuvi tovarlar almashinuvi hajmini oʻrtacha 15–20 foizga, ishlab chiqarish samaradorligini esa 10 foizga oshiradi
References
1. International Monetary Fund (2021). Regional integration and trade expansion: Evidence from developing economies. IMF Working Paper, WP/21/019. DOI: 10.5089/9781513571296.001
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarori PQ–295 (2024-yil 12-iyul). Eksportni ragʻbatlantirish va tashqi savdoni erkinlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoni PF–81 (2025-yil 3-yanvar). 2025–2030-yillarda tashqi iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish strategiyasi toʻgʻrisida. Lex.uz
4. OECD (2023). Boosting the Internationalisation of Firms through Better Export Promotion Policies in Uzbekistan. OECD iLibrary.
5. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi “Termiz logistika markazi” loyihasi boʻyicha axborot byulleteni. Tashkent. (2025).
6. Krugman, P. (1991). Increasing Returns and Economic Geography. Journal of Political Economy, 99(3), 483–499. University of Chicago Press.
7. Pomfret, R. (2019). The Central Asian Economies in the Twenty-First Century: Paving a New Silk Road. Princeton University Press. ISBN: 9780691182216.
8. Mullabayev, B. B. (2022). Eksport faoliyatining hududiy samaradorlik omillari: Namangan viloyati misolida. Namangan davlat texnik universiteti nashriyoti.
9. World Bank (2024). Trade Competitiveness Diagnostic: Uzbekistan Country Report. Washington, D.C.