Abstract
Ushbu maqolada Chingiz Aytmatovning “Sarvqomat dilbarim” qissasida muhabbat, oila, insoniy mas’uliyat, vijdon va ma’naviy tanlov masalalarining badiiy talqini tahlil qilindi. Tadqiqotning maqsadi qissadagi Ilyos, Asal, Boytemir, Xadicha va Jontoy obrazlari orqali inson ruhiyatidagi ziddiyatlar hamda axloqiy qarorlarning badiiy-psixologik mohiyatini ochib berishdan iborat. Maqolada tahliliy, tarixiy-adabiy, qiyosiy, germenevtik va matn tahlili usullaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, asarda muhabbat faqat shaxsiy tuyg‘u sifatida emas, balki sadoqat, kechirim, mas’uliyat va ichki halollik bilan bog‘liq murakkab ma’naviy hodisa sifatida talqin etiladi. Aytmatov qahramonlar taqdiri orqali insonning o‘z xatosi oldidagi javobgarligini, oilaviy qadriyatlarning muqaddasligini va insoniylik mezonining ijtimoiy hayotdagi ahamiyatini yoritadi. Qissa bugungi o‘quvchi uchun ham tarbiyaviy-estetik ahamiyatga ega.
References
1. Aytmatov Ch. Sarvqomat dilbarim. Qissa. Asil Rashidov tarjimasi. Toshkent: Ilm-Ziyo-Zakovat, 2020.
2. Aytmatov Ch. Sarvqomat dilbarim (qissa). Ziyouz elektron kutubxonasi. URL: https://n.ziyouz.com/
3. Aytmatov Ch. Sarvqomat dilbarim. Xurshid Davron kutubxonasi. URL: https://kh-davron.uz/
4. G‘aniyev I., Ibrohimov R. Chingiz Aytmatov: Sharq donishmandi. Toshkent: Akademnashr, 2018.
5. Umurov H. Adabiyotshunoslik nazariyasi. Toshkent: A. Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, 2004.
6. Sulton I. Adabiyot nazariyasi. Toshkent: O‘qituvchi, 1980.
7. Yo‘ldoshev Q. Badiiy tahlil asoslari. Toshkent: Yangi asr avlodi, 2007.
8. Karimov B. Ruhiyat alifbosi. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2016.
9. Normatov U. Ijod sehri. Toshkent: Sharq, 2007.
10. Quronov D. Adabiyotshunoslikka kirish. Toshkent: Fan, 2007.