Abstract
Mazkur maqola O‘zbekistonda moliya bozorlarining iqtisodiy o‘sishga ta’sir mexanizmlarini o‘rganishga bag‘ishlangan bo‘lib, unda moliya bozorlarining iqtisodiy tizimdagi o‘rni, funksiyalari hamda ularning iqtisodiy o‘sish bilan o‘zaro bog‘liqligi nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda moliya bozorlarining iqtisodiy rivojlanishdagi asosiy roli sifatida jamg‘armalarni investitsiyalarga transformatsiya qilish, kapitalni samarali taqsimlash, moliyaviy resurslardan foydalanish samaradorligini oshirish va iqtisodiy risklarni boshqarish mexanizmlari asoslab berilgan. O‘zbekiston Respublikasida moliya bozorlarining hozirgi holati va rivojlanish tendensiyalari statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilingan. YAIM o‘sish dinamikasi, investitsiya oqimlari, fond bozori faolligi hamda kapital bozorining iqtisodiyotdagi ulushi o‘rganilib, ularning iqtisodiy o‘sish jarayoniga ta’siri baholangan. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, mamlakatda iqtisodiy o‘sish barqaror bo‘lsa-da, moliya bozorlarining iqtisodiyotdagi ishtiroki hali yetarli darajada shakllanmagan.
Shuningdek, tadqiqotda O‘zbekistonda moliya bozorlarini rivojlantirishga qaratilgan Prezident farmon va qarorlarining mazmuni tahlil qilinib, kapital bozorini rivojlantirish strategiyasi, davlat korxonalarini xususiylashtirish jarayonlari hamda moliyaviy infratuzilmani modernizatsiya qilish bo‘yicha amalga oshirilayotgan islohotlar yoritilgan.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, moliya bozorlarining iqtisodiy o‘sishga ta’sirini kuchaytirish uchun fond bozorini rivojlantirish, moliyaviy instrumentlar turlarini kengaytirish, investorlar bazasini kengaytirish, aholi moliyaviy savodxonligini oshirish hamda xorijiy investitsiyalarni jalb qilish mexanizmlarini takomillashtirish zarurligi asoslab berilgan. Mazkur ilmiy ish natijalari O‘zbekiston iqtisodiyotida moliya bozorlarining rolini chuqur tahlil qilish va ularni rivojlantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishda foydalanilishi mumkin.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Kapital bozorini rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PQ-90-sonli Qarori (2021-yil).
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat ulushiga ega korxonalarni xususiylashtirish jarayonlarini jadallashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorlari.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining moliya bozorini rivojlantirish va moliyaviy xizmatlar sohasini liberallashtirishga oid qarorlari.
5. O‘zbekiston Respublikasi “Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risida”gi Qonuni.
6. O‘zbekiston Respublikasi “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni.
7. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi rasmiy ma’lumotlari (2022–2025).
8. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki yillik hisobotlari.
9. Toshkent Respublika fond birjasi (UzSE) statistik ma’lumotlari.
10. Jahon banki (World Bank). Uzbekistan Economic Update hisobotlari.
11. Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi (IMF). Country Reports: Uzbekistan.
12. Levine, R. (1997). Financial Development and Economic Growth: Views and Agenda.
13. Goldsmith, R. W. (1969). Financial Structure and Development.
14. Ross, S. A., Westerfield, R. W. Corporate Finance.
15. Keynes, J. M. (1936). The General Theory of Employment, Interest and Money.
16. O‘zbekiston iqtisodiyoti va moliya bozorlari bo‘yicha ilmiy maqolalar to‘plami (mahalliy iqtisodchi olimlar ishlari).
17. O‘zbekiston Respublikasi lex.uz – normativ-huquqiy hujjatlar bazasi.
18. www.cbu.uz – O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki rasmiy sayti.
19. www.stat.uz – O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi.
20. www.uzse.uz – Toshkent Respublika fond birjasi rasmiy ma’lumotlari.