Abstract
Ushbu maqolada yashil infratuzilma ekologik shahar dizaynining strategik asosi sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi zamonaviy shaharlarda yashil infratuzilmaning ekologik barqarorlik, iqlim moslashuvi va ijtimoiy farovonlikni ta’minlashdagi o‘rnini ochib berishdan iborat. Maqolada tahliliy, qiyosiy va umumlashtiruvchi yondashuvlardan foydalanilgan. Tadqiqot davomida yashil infratuzilmaning mikroiqlimni tartibga solish, yomg‘ir suvlari oqimini kamaytirish, bioxilma-xillikni qo‘llab-quvvatlash, rekreatsion muhitni yaxshilash va aholi salomatligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatish kabi strategik funksiyalari tizimlashtirildi. Shuningdek, ekologik shahar dizaynini baholash uchun ko‘kalamzor qoplama ulushi, harorat farqi, suv oqimini kamaytirish koeffitsienti va integrallashgan strategik indeks kabi ko‘rsatkichlar tavsiya etildi. Tadqiqot natijasida yashil infratuzilma shahar estetik bezagi emas, balki urban rejalashtirishning ekologik va funksional asosi ekanligi asoslandi.
References
1. European Commission. Green infrastructure. – Access mode: European Commission official website.
2. Hanna E., Comín F.A. Urban Green Infrastructure and Sustainable Development: A Review // Sustainability. – 2021. – Vol. 13. – Article 11498. – DOI: 10.3390/su132011498.
3. IPCC. Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Chapter 6: Cities, Settlements and Key Infrastructure. – Cambridge: Cambridge University Press, 2022.
4. Marando F., Heris M., Zulian G., Udias A., Mentaschi L., Chrysoulakis N., Parastatidis D., Maes J. Urban heat island mitigation by green infrastructure in European Functional Urban Areas // Sustainable Cities and Society. – 2022. – Vol. 77. – Article 103564. – DOI: 10.1016/j.scs.2021.103564.
5. Iungman T., Cirach M., Marando F., et al. Cooling cities through urban green infrastructure: a health impact assessment of European cities // The Lancet. – 2023. – Vol. 401. – No. 10376. – P. 577–589.
6. WHO Regional Office for Europe. Urban green spaces and health: a review of evidence. – Copenhagen: WHO Regional Office for Europe, 2016.
7. WHO Regional Office for Europe. Urban Green Space Interventions and Health: A review of impacts and effectiveness. – Copenhagen: WHO Regional Office for Europe, 2017.
8. Zheng X., Zou Y., Lounsbury A.W., Wang C., Wang R. Green roofs for stormwater runoff retention: A global quantitative synthesis of the performance // Resources, Conservation and Recycling. – 2021. – Vol. 170. – Article 105577. – DOI: 10.1016/j.resconrec.2021.105577.
9. Korkou M., Tarigan A.K.M., Hanslin H.M. Integrated assessment of urban green infrastructure multifunctionality: Insights from Stavanger // Landscape and Urban Planning. – 2025. – Vol. 254. – Article 105257. – DOI: 10.1016/j.landurbplan.2024.105257.
10. Wang D., Xu P.-Y., An B.-W., Guo Q.-P. Urban green infrastructure: bridging biodiversity conservation and sustainable urban development through adaptive management approach // Frontiers in Ecology and Evolution. – 2024. – Vol. 12. – Article 1440477. – DOI: 10.3389/fevo.2024.1440477.
