Abstract
Mazkur maqolada o‘zboshimchalik bilan qurilishning urbanizatsiya jarayonlari va rekreatsion hududlar rivojiga ta’siri Toshkent shahri hamda Chorvoq hududi misolida tahlil qilinadi. Tadqiqotda hududiy rivojlanish, qurilish faolligi, aholi zichligi, xizmatlar sektori kengayishi, turistik-rekreatsion hududlardan foydalanish va ekologik cheklovlar o‘rtasidagi bog‘liqlik ochib beriladi. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, Toshkent shahrida noqonuniy va me’yorlardan chetga chiqqan qurilishlar urban infratuzilmaga qo‘shimcha yuklama, transport tirbandligi, yashil hududlar qisqarishi va shahar makonining funksional nomutanosibligiga olib keladi. Chorvoq hududida esa o‘zboshimchalik bilan qurilish rekreatsion resurslardan foydalanish tartibini izdan chiqarib, ekologik muvozanat, suv havzalari muhofazasi va hududning turistik jozibadorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Maqolada o‘zboshimchalik bilan qurilish bosimini baholash uchun analitik ko‘rsatkichlar, jadvallar va qiyosiy yondashuv taklif etiladi. Rasmiy huquqiy hujjatlar, statistik ma’lumotlar va ochiq davlat axborot tizimlari asosida mavzuning nazariy hamda amaliy jihatlari yoritiladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni. O‘zboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga bo‘lgan huquqlarni e’tirof etish to‘g‘risida. O‘RQ-937-son, 2024-yil 5-avgust.
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori. Chimyon–Chorvoq kurort-rekreatsiya zonasining tabiiy boyliklarini saqlash hamda hududni o‘zlashtirishga kompleks va izchil yondashuvni ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida. 83-son, 2000-yil 10-mart.
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori. 2021–2022-yillarda Toshkent viloyatining Bo‘stonliq tumanida muhandislik-kommunikatsiya va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida. 97-son, 2021-yil 23-fevral.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni va unga bog‘liq qarorlar. “Chorvoq” erkin turistik zonasi hamda Chorvoq rekreatsion hududini rivojlantirishga doir hujjatlar.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori. Toshkent viloyatini kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, ichimlik suvi va oqova suv tizimlari hamda Chorvoq suv ombori va GES kaskadi bilan bog‘liq chora-tadbirlar to‘g‘risida. PQ-122, 2026-yil 2-aprel.
6. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Hududlar kesimida doimiy aholi soni. 2025-yil 1-iyul holatiga ma’lumot.
7. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasida bajarilgan qurilish ishlari. 2025-yil yanvar–dekabr bo‘yicha press-reliz, 2026-yil 21-yanvar.
8. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. 2025-yilda 30,2 trln so‘mlik ixtisoslashtirilgan qurilish ishlari bajarilgan. 2026-yil 10-fevral.
9. Rasmiy nashr / davlat axborot materiali. Chorvoq suv omborining poytaxt aholisining asosiy ichimlik suv zaxirasi sifatidagi ahamiyati haqida. 2025-yil 18-avgust.