INGLIZ VA O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA IDIOMATIK BIRLIKLARNING O‘RGANILISHI: NAZARIY YONDASHUVLAR, METODLAR VA TADQIQOT YO‘NALISHLARI
PDF
DOI

Keywords

idiom, idiomatik birlik, frazeologizm, turg‘un birikma, semantik kompozitsionlik, frazeografiya, korpus tahlili, lingvomadaniyat, psixolingvistika.

How to Cite

INGLIZ VA O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA IDIOMATIK BIRLIKLARNING O‘RGANILISHI: NAZARIY YONDASHUVLAR, METODLAR VA TADQIQOT YO‘NALISHLARI. (2026). "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" Nomli Respublika Ilmiy-Amaliy Konferensiyasi, 4(5), 21-25. https://universalpublishings.com/index.php/itfttdm/article/view/18256

Abstract

Maqolada ingliz va o‘zbek tilshunosligida idiomatik birliklar (idiomlar, frazeologik birliklar, turg‘un birikmalar)ni o‘rganishning shakllanishi, asosiy nazariy bahslar va metodik yo‘nalishlar qiyosiy ko‘rib chiqiladi. Ingliz tilshunosligida idiomlar masalasi semantika–sintaksis munosabati, ichki tarkibning “kompozitsionligi” va idiomlarning o‘zgaruvchanligi (modifikatsiya, passivlashuv, komponent almashuvi) atrofida keng muhokama qilinib keladi; Nunberg, Sag va Wasow idiomlarni “muzlagan” emas, ko‘p hollarda ichki semantik-morfosintaktik struktura bilan izohlanadigan birliklar sifatida tahlil qilgani bilan e’tiborlidir. O‘zbek tilshunosligida esa frazeologiya mustaqil yo‘nalish sifatida shakllanib, frazeografiya (frazeologik lug‘atlar), semantik-grammatik tavsif, funksional-uslubiy xususiyatlar hamda lingvomadaniy talqin kabi yo‘nalishlar faol rivojlangan; Sh. Rahmatullayevning “O‘zbek tilining frazeologik lug‘ati” (1992) frazeologik qatlamni tizimli lug‘atlashtirishda muhim bosqich sifatida qayd etiladi. Tadqiqot IMRAD doirasida “strukturali adabiyotlar tahlili” sifatida tashkil etilib, ingliz va o‘zbek an’analarining umumiy nuqtalari (turg‘unlik, ko‘chma ma’no, ekspressivlik) hamda farqli urg‘ulari (korpusiy yondashuv va psixolingvistik eksperimentlar vs. frazeografiya va funksional-uslubiy tahlil) ko‘rsatildi.

PDF
DOI

References

1. Rahmatullayev, Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili (frazeologik qatlam va lug‘atlar haqidagi bo‘lim). PDF.

2. O‘zbek frazeografiyasi bo‘yicha magistrlik ishidan parcha: Rahmatullayevning 1992-yil frazeologik lug‘ati va lug‘atdagi birliklar haqida izoh.

3. “O‘zbek tilida frazema va unga yondosh hodisalar” (maqola/tezis, Zenodo) — o‘zbek frazeologiya tadqiqotlarida Rahmatullayev, Mamatov, Yo‘ldoshev kabi manbalar ro‘yxati.

4. Yo‘ldoshev B. bo‘yicha iqtibos keltirilgan manba: “Hozirgi o‘zbek adabiy tilida frazeologik birliklarning funksional-uslubiy xususiyatlari” (1993) haqida ma’lumot.

5. “Frazeologik birliklarning lingvomadaniy xususiyatlari” (frazeologiya obyektining tor/keng talqini va o‘zbek frazeologiya maktabi haqidagi muhokama).

6. Bahramovna, Y. S. (2022). Etymological And Semantic Analysis Of Clothing Names In Different Systemic Languages. Web Of Scientist: International Scientific Research, 83-88.

7. Bahromovna, Y. S. (2021). Thematic Division of Clothing Names in English and Uzbek. European Journal Of Innovation In Nonformal Education, 1(2), 61-62.