O‘ZBEK VA INGLIZ GEORTONIMLARINING LINGVOMADANIY TABIATINI QIYOSIY TAHLILI
PDF
DOI

Keywords

Makon konsepti, geortonim, choronym, lingvomadaniyat, kognitiv semantika, endonim, ekzonim, fazoviy referens, diskurs, standartlashtirish, romanizatsiya.

How to Cite

O‘ZBEK VA INGLIZ GEORTONIMLARINING LINGVOMADANIY TABIATINI QIYOSIY TAHLILI. (2026). "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" Nomli Respublika Ilmiy-Amaliy Konferensiyasi, 4(2), 83-88. https://universalpublishings.com/index.php/itfttdm/article/view/16666

Abstract

Maqolada “makon” konsepti va geortonimlar (yirik hudud, mintaqa, mamlakat nomlari; xalqaro terminologiyada choronym)ning o‘zbek va ingliz tillaridagi lingvomadaniy talqini qiyosiy rakursda yoritiladi. Makon to‘g‘risidagi tasavvur nafaqat geografik koordinata, balki tajriba, qadriyat, xotira va ijtimoiy tartibni tashkil etuvchi kognitiv konstrukt sifatida qaraladi; shu bois geortonimlar “joy nomi” bo‘lishdan tashqari, madaniy kod va diskursiv resursga aylanadi. Tadqiqot nazariy asos sifatida inson geografiyasidagi “space–place” farqlanishi, kognitiv tilshunoslikdagi metaforik konseptualizatsiya va fazoviy referens tizimlari haqidagi yondashuvlarni birlashtiradi, shuningdek geografik nomlarni standartlashtirish bo‘yicha BMT tavsiyalaridagi endonim–ekzonim ta’riflari bilan bog‘laydi. Natijalar o‘zbek va ingliz geortonimlari muomalasida uchta markaziy mexanizmni ko‘rsatadi: (1) makonning qadriyatlashuvi va “o‘z–begona” chegaralanishi; (2) ekzonimlarning tarixiy-institutsional “mustahkamligi” hamda endonimning identitet markeriga aylanishi; (3) romanizatsiya va standartlashuv geortonimlarni global kommunikatsiyada “texnik” emas, balki ijtimoiy ma’noli amaliyotga aylantirishi.

PDF
DOI

References

1. Choronym (termin va tipologiya).

2. American Name Society: onomastika va choronim ta’rifi.

3. ICOS onomastik terminlar ro‘yxati: choronim ta’rifi.

4. UNGEGN texnik qo‘llanmasi (geografik nomlarni standartlashtirish).

5. Bahramovna, Y. S. (2022). Etymological And Semantic Analysis Of Clothing Names In Different Systemic Languages. Web Of Scientist: International Scientific Research, 83-88.

6. Bahromovna, Y. S. (2021). Thematic Division of Clothing Names in English and Uzbek. European Journal Of Innovation In Nonformal Education, 1(2), 61-62.