“TERMIZ ORQALI O‘TUVCHI XALQARO TRANSPORT YO‘LAKLARI XAVFSIZLIGINI HUQUQIY TA’MINLASH”

Authors

  • Davlatova Shoira Shodavlatovna
  • Ibragimova Munisa Xakim qizi

Keywords:

xalqaro transport yo‘laklari, transport xavfsizligi, Termiz, Transafg‘on temir yo‘li, tranzit, CMR konvensiyasi, TIR tizimi, ADR konvensiyasi, bojxona nazorati, logistika, xalqaro huquq.

Abstract

: Ushbu maqolada  Termiz orqali o‘tuvchi xalqaro transport yo‘laklari xavfsizligini huquqiy ta’minlash masalalari milliy va xalqaro huquqiy asoslar doirasida tahlil qilingan. Maqolada O‘zbekiston Respublikasining transport sohasidagi qonunchiligi, xususan “Transport to‘g‘risida”, “Avtomobil transporti to‘g‘risida” hamda “Temir yo‘l transporti to‘g‘risida”gi qonunlarning transport xavfsizligini ta’minlashdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, Jinoyat kodeksining transport xavfsizligi bilan bog‘liq normalari, terrorizm va noqonuniy yuk tashish xavflarining oldini olishga qaratilgan mexanizmlar tahlil etilgan.

Shuningdek, xalqaro huquqiy hujjatlar, jumladan CMR, TIR, ADR, Chicago va Montreal konvensiyalarining xalqaro transport yo‘laklari xavfsizligini ta’minlashdagi ahamiyati ochib berilgan. Ayniqsa, Termiz-Hayraton-Mozori Sharif temir yo‘l yo‘nalishi hamda Transafg‘on transport koridorining mintaqaviy integratsiya, tranzit salohiyatini oshirish va Markaziy hamda Janubiy Osiyoni bog‘lashdagi strategik roli huquqiy jihatdan asoslab berilgan. Transport  yo‘laklari xavfsizligini ta’minlashda bojxona nazorati, elektron hujjatlashtirish, risklarni boshqarish tizimi va xalqaro hamkorlikning muhimligini ta’kidlangan.

References

1.https://www.gazeta.uz/oz/2022/09/29/transport/

2.https://weconomist.tsue.uz/media/publications/International_Transport_-Corridors.pdf

3.https://daryo.uz/2023/10/18/ozbekistonda-ochiq-osmon-rejimi-joriy-etiladi/

4.Oʻzbekiston Respublikasining “Transport toʻgʻrisida”gi Qonuni https://lex.uz/docs/-5563039

5.Oʻzbekiston Respublikasining “Avtomobil transporti toʻgʻrisida”gi qonuni https://lex.uz/docs/-22964

6.Oʻzbekiston Respublikasining 27.11.2024-yildagi O‘RQ-1006-son “Temir yo‘l transporti toʻgʻrisida”gi Qonuni https://lex.uz/uz/docs/-7239390

7.Oʻzbekiston Respublikasi “Jinoyat kodeksi”https://lex.uz/docs/-111453

8.https://unece.org/DAM/trans/conventn/cmr_r.pdf

9.https://mintrans.uz/ru/news/elektron-yuk-xati-e-cmr-to-g-risidagi-bayonnoma-o’zbekiston-uchun-kuchga-kiradi

10. https://www.mintrans.uz/news/elektron-yuk-xati-e-cmr-to-g-risidagi-bayonnoma-o’zbekiston-uchun-kuchga-kiradi.

11. https://unece.org/sites/default/files/2021-02/TIR_Convention_Uzbekistan.pdf

12. https://cyberleninka.ru/article/n/transport-logistikasida-tir-karnet-kitobchasi-qo-llanilishining-xalqaro-yuk-tashuvlardagi-ahamiyati

13. Холопов К.В., Соколова О.В. “Использование системы МДП во внешней торговле ЕАЭС”. Российский внешноэкономический вестник. №3. 2018 й. 84-96 бетлар

14. ADR/konvensiyasi.pdf file:///C:/Users/user/Desktop

15.Montreal/Convention https://www.iata.org/en/programs/passenger/

16.global-forwarding-warsaw-convention-en.pdf

17.o‘zbekiston-respublikasining-xalqaro-transport-yo’laklari

18.https://president.uz/oz/lists/view/8525

19.https://www.railway-technology.com/projects/hairatanuzbekistanra

20.https://www.gazeta.uz/oz/2025/07/18/trans-afghan-railway/

21.https://boshtrans.uz/assets/files/Strategiya/Strateg_BTL_2022_2026.pdf

22.https://www.gazeta.uz/en/2025/07/18/trans-afghan-railway/

Downloads

Published

2026-05-11

How to Cite

“TERMIZ ORQALI O‘TUVCHI XALQARO TRANSPORT YO‘LAKLARI XAVFSIZLIGINI HUQUQIY TA’MINLASH”. (2026). ACUMEN: INTERNATIONAL JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY RESEARCH, 3(5), 416-430. https://universalpublishings.com/index.php/aijmr/article/view/18461