Keywords
marosimlar
How to Cite
Abstract
Mazkur monografiyada jahonda yangi asrning ilk choragida jadallashgan globallashuv sharoitida yuzaga kelgan ijtimoiy-madaniy omillar ta’sirida milliy marosimlar mazmuni va xarakterida tub oʻzgarishlar sodir boʻla boshlaganligi va buni yangi ijtimoiy shart-sharoitlarda milliy marosimlar, bir tomondan, milliy oʻzlikni, tarixiy xotirani, ma’naviy qadriyatlarni va avlodlararo vorisiylikni ta’minlovchi vosita sifatida namoyon boʻlayotgan boʻlsa, ikkinchi tomondan, zamonaviy ijtimoiy ehtiyojlar va tendensiyalar, yangicha turmush tarzi ta’sirida mazmunan va shaklan oʻzgarayotgan ijtimoiy institut tarzida zuhur boʻlayotganligi keng yoritilgan. Bu holat milliy marosimlarni oʻziga xos dinamik ijtimoiy-madaniy hodisa sifatida tadqiq etish zaruriyatini yuzaga keltirmoqda.
Jahonning etakchi ilmiy markazlarida milliy marosimlarni asrab-avaylash zaruriyati, ularni ajdodlardan avlodlarga etkazish yoʻllari, ular-ning ijtimoiy hamjihatlikni, milliy oʻzlikni ta’minlashdagi oʻrni keng tadqiq etilmoqda. Mazkur ilmiy izlanishlarning aksariyatida milliy marosimlar oʻzining barqaror va oʻzgaruvchan aspektlariga egaligi, bugungi kunda uning ana shu oʻzgaruvchan jihati turli omillar ta’sirida transformatsiyalashayotgani qayd qilinadi. Ijtimoiy-falsafiy tadqiqotlar bilan shugʻullanayotgan ilmiy markazlarda milliy marosimlar mazmunidagi oʻzgarishlarning chuqur tahlil qilinayotgani mavzuning dolzarbligidan darak beradi.
Mazkur tadqiqot respublika fan va texnologiyalari rivojlanishining “Axborotlashgan jamiyat va demokratik davlatni ijtimoiy, huquqiy, iqtisodiy innovatsion gʻoyalar tizimini shakllantirish va ularni amalga oshirish yoʻllari” nomli ustuvor yoʻnalishga muvofiq bajarilgan.
Monografiya mazkur muammo doirasida ilmiy-tadqiqot ishini olib borayotgan olimlar, ilmiy tadqiqotchi-izlanuvchilar, talabalar va magistrantlarga moʼljallangan.
References
1. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi.// constitution.uz/uz.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni. “Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar toʻgʻrisida”.// lex.uz/docs/ 5491534.
3. Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni. “Madaniy faoliyat va madaniyat tashkilotlari toʻgʻrisida”.// lex.uz/ docs/5230682.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. “2026 yilgi Navroʻz umumxalq bayramiga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish toʻgʻrisida”.// lex.uz/en/docs/8076410.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. “Muborak Ramazon hayitini nishonlash toʻgʻrisida”.// lex.uz/docs/8090629.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. “Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish, ilmiy oʻrganish va targʻib qilishni rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”.// lex.uz/uz/docs/ 6713096.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. “Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi faoliyatini yoʻlga qoʻyish va mahallalarda boshqaruv tizimini takomillashtirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”.// lex.uz/uz/docs/6705734.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. “Mahalla institutining jamiyatdagi rolini tubdan oshirish va uning aholi muammolarini hal etishda birinchi boʻgʻin sifatida ishlashini ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida”.// lex.uz/uz/docs/6705763?%2000.
9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. “Roʻza hayitni dam olish kuni deb e’lon qilish toʻgʻrisida”.// lex.uz/uz/docs/239369.
10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. “Oʻzbekiston-2030” strategiyasi toʻgʻrisida”.// lex.uz/docs/6600413.
11. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik Palatasi Kengashining va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining Qoʻshma Qarori. “Toʻylar, oilaviy tantanalar, ma’raka va marosimlar oʻtkazilishini tartibga solish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”.// lex.uz/docs/5153833.
12. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qarori. “Dafn etish ishlarini tashkil etish va hisobini yuritish tizimini takomillashtirish hamda sohada samarali nazorat qilish mexanizmlarini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”.// lex.uz/docs/7851758.
13. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qarori. “Nomoddiy madaniy meros namunalarini roʻyxatga kiritish yoki undan chiqarish bilan bogʻliq davlat xizmatlarini koʻrsatishning ma’muriy reglamentini tasdiqlash toʻgʻrisida”.// lex.uz/uz/docs/7498238.
14. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qarori. “Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi huzuridagi Madaniyatshunoslik va nomoddiy madaniy meros ilmiy-tadqiqot instituti faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida”.// lex.uz/docs/6990564.
15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining Qarori. “Umumxalq bayrami Navroʻz munosabati bilan “Mustaqillik, tinchlik, mehr-shafqat” xayriya hasharini va telemarafonini oʻtkazish toʻgʻrisida”.// lex.uz/docs/2316061.
16. Mirziyoev Sh.M. Vatan fidoyilari xotirasi xalqimiz qalbida mangu yashaydi.// president.uz, 2024, 8 may.
17. Mirziyoev Sh.M. Insonparvarlik, ezgulik va bunyodkorlik – milliy gʻoyamizning poydevoridir.// Yangi Oʻzbekistonda erkin va farovon yashaylik. J. 5.- T.:Oʻzbekiston, 2023.- B. 260-285.
18. Mirziyoev Sh.M. Oʻzbekiston xalqiga Ramazon hayiti tabrigi.// president.uz, 2026, 19 mart.
19. Mirziyoev Sh.M. Oʻzbekiston xalqiga Ramazon hayiti tabrigi.// Xalqchil islohotlar xalqimiz manfaatlariga xizmat qiladi. J.7.- T.:Oʻzbekiston, 2023.
20. Mirziyoev Sh.M. Oʻqituvchilarga ehtirom va yoshlarga imkoniyat mamlakat kelajagini ta’minlaydi.// president.uz, 2025, 15 sentyabr.
21. Mirziyoev Sh.M. Yangi Oʻzbekiston strategiyasi.- T.:Oʻzbekiston, 2021.
22. Xotin-qizlarni kamsitishning barcha shakllariga barham berish toʻgʻrisida Konventsiya.// lex.uz/docs/ 2685528.
23. Text of the Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage.// ich.unesco.org/en/convention.
2. Monografiya, avtoreferatlar, badiiy asarlar va ilmiy maqolalar
24. Abdalov U. M. Mnenie Abu Rayxana Beruni o knige “Avesto” i religii zoroastrizm.// Molodoy ucheniy, 2016, №26.- 519-520-s.
25. Abdukarimova G.B. Avlodlararo vorisiylikning nazariy-metodologik asoslari.// Journal of new century innovations, 2022, №3.- 186-189-b.
26. Abdullaev U. Islomda oila va nikohga boʻlgan e’tibor.// uza.uz, 2020, 4 iyul.
27. Avazov S.E. Mehnat migratsiyasi: mazmun va shakl, sabab va oqibat dialektikasi: Fals. dokt. (PhD) diss. avtoref.- Buxoro: BuxDU, 2024.
28. Aksenova I. Yu. Noviy god i Stariy Noviy god na Altae v XX–XXI vv. (po materialam etnograficheskix ekspeditsiy 2013–2024 gg.)// Vestnik Altayskogo gosudarstvennogo pedagogicheskogo universiteta, 2024, №4.- 109-116-s.
29. Arsenteva I. I, Globalizatsiya i perspektivi mirovogo razvitiya.// Izvestiya Rossiyskogo gosudarstvennogo pedagogicheskogo universiteta im. A. I. Gertsena, 2008, №81.- 7-8-s.
30. Aslanov D.,Manazarov S.Globallashuv jarayonining mazmuni va koʻlami.// Academic research in educational sciences, 2020, №3.- 452-457-b.
31. Afanasev V.G. Nauchnoe upravlenie obщestvom. – M.: Politizdat, 1973.
32. Axmedova M.A. Badiiy-estetik tarbiyaning rivojlanish tendentsiyalari.// Scientific progress, 2022, №7.- 125-127-b.
33. Ahrorova Sh. Oila institutining oʻzbekcha qiyofasi va dunyo statistikasidagi ayanchli raqamlar.// ishonch.uz /news/1998.
34. Ashirov A. Oʻzbek xalqining qadimiy e’tiqod va marosimlari.- T.:A.Navoiy nom. Oʻzb. Milliy. kutubxona nashr., 2007.
35. Bakanova A. “Partiya skazala: nado!” Kogo prinimali v ryadi komsomoltsev v SSSR? Do takogo ideala daleko sovremennoy molodeji.// techinsider.ru, 2022, 28 oktyabrya.
36. Bartold V.V. Istoriya kulturnoy jizni Turkestana. – Leningrad: Izd-vo AN SSSR, 1927.
37. Bekmurodova G. Zamonaviy ijtimoiy destruktsiya va uning Oʻzbekistonda namoyon boʻlishi.- Qarshi: QDU, 2023.
38. Boybekova Sh.A. Ma’naviy qadriyatlar – ijtimoiy barqarorlik omili: Fals.d. (PhD) diss. avtoref.- Buxoro: BuxDU, 2024.
39. Borisov A.M. Obichai i pravovie ustanovleniya pervix drevnix tsivilizatsiy zemli o soobщestvax lyudey.// Istoriko-pravovie problemi: noviy rakurs, 2021, №4.- 5-17-s.
40. Bromley Yu.V. Ocherki teorii etnosa. – M.: Nauka, 1983.
41. Vorobyova O. D. Migratsionnie protsessi naseleniya: voprosi teorii i gosudarstvennoy migratsionnoy politiki // Problemi pravovogo regulirovaniya migratsionnix protsessov na territorii Rossiyskoy Fede-ratsii / Analiticheskiy sbornik Soveta Federatsii FS Rossii, 2003, № 9.
42. Gavrilova T. I. K voprosu o kommunikativnom aspekte opisaniya obryadov semeynogo tsikla // Izvestiya Yugo-Zapadnogo gosudarstvennogo universiteta. Seriya: Lingvistika i pedagogika, 2016, № 4.- 13–20-s.
43. Gogolova E.L. Obryadovaya kultura kak istochnik formirovaniya strano-vogo imidja.//www.zpu-journal.ru/e-zpu/2009/4/Golovleva/?ysclid=mt122mx4dc 862147502.
44. Grevtseva A. A. Kulturnaya globalizatsiya: problemi i paradigmi.// Izvestiya Rossiyskogo gosudarstvennogo pedagogicheskogo universiteta im. A. I. Gertsena, 2008, №70.
45. Grigoreva K. S., Peshkova V. M. Brak v migratsii: transformatsiya svadebnix obryadov pod vliyaniem migratsionnogo opita // Etnograficheskoe obozrenie, 2025, № 2.- 181–204-s.
46. Gulyamova N. Zardushtiylik (mazda yasna) tarixiga qisqacha nazar va uning bugungi taqdiri haqida.// Sharq mash’ali, 2022, №2.- 114-118-b.
47. Dyurkgeym E. Elementarnie formi religioznoy jizni.- M.:Izd. dom Delo: RANXiGS, 2018.
48. Jamolov D.B. Globallashuv sharoitida milliy madaniyatni rivojlantirish muammolari (ijtimoiy-fal-safiy aspekt): Fals.dokt. (PhD) diss. avtoref.- Buxoro: BuxDU, 2022.
49. Janibekova Yu. Buxoro viloyati oilaviy maishiy marosimlari // Globalnoe partnerstvo kak uslovie i garantiya stabilnogo razvitiya, 2021, №1. – 111–113-s.
50. Zelenov L.A. Dialekticheskiy metod.// Filosofiya i obщestvo, 2007, №1.- 5-13-s.
51. Zlatanov B.G. Fenomen politicheskoy globalizatsii.// PolitBook, 2017, №4.- 104-114-s.
52. Zununova G. Sh., Kurbanova Z. I. Kulinarnie «kodi» v svadebnoy obryadnosti uzbekov i karakalpakov // Vestnik antropologii, 2025, № 4.- 253–265-s
53. Ivanenkova A.S. Massovaya kultura: suщnost i osnovnie cherti.//Uchenie zapiski Sankt-Peterburgskogo imeni V. B. Bobkova filiala Rossiyskoy tamojennoy akademii, 2007, №3.- 167-179-s.
54. Yoʻldosheva B., Astonova N. Avesto matnlarida er va suv unsurlarining tarixiy talqini.// Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 2025, №4.- 532-539-b.
55. Kagan M. Filosofiya kulturi.- M.: Yurayt, 2018.
56. Karimov I.A. Oʻzbekistonning oʻz istiqlol va taraqqiyot yoʻli.// Oʻzbekiston: milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura. Tom 1.- T.:Oʻzbekiston, 1996.
57. Karimova M.A., Najimdinova D.Gʻ. Farzand tugʻilishi va bola tarbiyasi bilan bogʻliq urf-odatlarda zardushtiylik izlari.// Oбразование наука и инновационные идеи в мире, 2023, № 12.- 69-76-б.
58. Kerttser D.I. Ritual, politika i vlast.// Simvolicheskaya politika, 2015, №3.- 144-154-s.
59. Kruglov A. Den nezavisimosti SShA: istoriya, traditsii i interesnie fakti.// usaimigration.ru, 2025, 4 iyulya.
60. Kulizade T.A. Pravovaya globalizatsiya: ponyatie i soderjanie.// Mejdunarodniy nauchno-issledovatelskiy jurnal, 2018, №1-2.- 158-160-s.
61. Kulishov V.V. Finansovaya globalizatsiya: suщnost i posledstviya // Biznes inform, 2013, № 3.- 305-306-s.
62. Lenin V.I. O religii. – M.: Politizdat, 1983.
63. Leonov G. Kak vozniklo sotssorevnovanie v SSSR i chem nagrajdali pobediteley?// shkolazhizni.ru/ pro-zazhizni/articles/104070.
64. Loktev S.P. Istoricheskie predposilki obrazovaniya massovoy kulturi.// Filosofskie problemi infor-matsionnix texnologiy i kiberprostranstva, 2010, №1.- 120-125-s.
65. Loshkaryov I.D. Svyazka "migratsiya-razvitie" v ramkax globalnogo rejima v sfere migratsii.// Yujno-rossiyskiy jurnal sotsialnix nauk, 2018, №1.- 49-52-s.
66. Malinovskiy P.V. Ekonomicheskaya globalizatsiya: tendentsii i problemi. (Analiticheskiy obzor).//Globalizatsiya: Konturi XXI veka, 2001, №2.- 6-10-c.
67. Mamatkulov D. Islom gʻoyalarini Oʻrta Osiyoga kirib kelish tarixi va ularning mafkuraviy jarayonlarga ta’siri.// Scienceproblems.uz, 2023, №1.- 30-36-s.
68. Marks K. K kritike gegelevskoy filosofii prava. Vvedenie.// Marks K., Engels F. Sochineniya. T. 1. – M.: Politizdat, 1955.
69. Matkarimova N. M. Milliy urf-odat va marosimlar – yuksak ma’naviyatning mezoni.// Xorazm Ma’mun Akademiyasi axborotnomasi, 2017, №2.- 66-67-b.
70. Mirzaliev S.M., Adashova M.M. Milliy ma’naviyat rivoji – jamiyat ma’naviy taraqqiyotining asosidir.// Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 2022, Special Issue.- 793-802-bb.
71. Nazarov Q. Jahon falsafasi qomusi. Ikki jildlik.- T.:Oʻzb.fayl. milliy jam. nashr., 2023.
72. Nafiddinova X.R. Buxoro vohasi aholisi oilaviy marosimlari tarixiga doir ma’lumotlar.// Ijtimoiy-gumanitar fanlarning dolzarb muammolari, 2023, № 6. – 56-60-b.
73. Nikolaeva I.V. Svoystva mass v rabotax M. Xorkxaymera, T. Adorno i V. Benyamina.// Sistema tsennostey sovremennogo obщestva, 2013, №28.- 100-104-s.
74. Nishanova O. Dj. Oʻzbek etnomadaniyatining estetik mohiyati va funktsiyalari: Fals. f. dokt. (DSc) diss. avtoref.- T.:OʻzMU, 2016.
75. Novikov A.V. O roli traditsii v globaliziruyuщeysya ekonomike.// Problemi sovremennoy ekonomiki, 2010, №1.
76. Nomozov X.Sh. Internet-makonning shaxs ijtimoiylashuviga ta’siri: Fals.d. (PhD) diss. avtoref.- Buxoro: BuxDU, 2024.
77. Nurmetova M. Ommaviy axbborot vositalari – jamiyat ma’naviy taraqqiyotining muhim elementi sifatida.// Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 2021, №8.- 740-b.
78. Omonov B. Ekologik globallashuv va uning Oʻzbekistondagi ekologik muhitga ta’siri.- T.: Voris-nashriyot, 2021.
79. Ortiqov O. Tarixiy tafakkur ijtimoiy-falsafiy meros tarkibiy qismi sifatida.// Oriental Art and Culture, 2023, №3.- 347-350-b.
80. Ostonov J.A. Globallashuv jarayonlarida milliy oʻzlikni belgilashda milliy mansublik masalasi.// Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 2025, №5.- 631-637-b.
81. Popova V. N. Prazdnik kak sotsiokulturniy fenomen.- Ekaterinburg: Izd-vo Uralskogo un-ta, 2017.
82. Programma Kommunisticheskoy partii Sovetskogo Soyuza.- M.: Politizdat, 1961. – S. 117.
83. Rasulova N.S. Aholiga kommunistik mafkurani targʻib qilishda sovet bayramlarining oʻrni.// uza.uz, 2024, 5 fevral.
84. Raxmonova M. “Avestoda” ta’lim-tarbiyaga oid fikrlar.// Scientific progress, 2022, №4.- 1146-1149-b.
85. Rahimov M. Navroʻzning Sharq xalqlari hayotida tutgan oʻrni beqiyos.// uza.uz, 2023, 20 mart.
86. Savin Yu.A. Sotsialisticheskiy obraz jizni i nravstvennoe razvitie lichnosti.- M.: Misl, 1987.
87. Samarin A.S. Klassicheskiy sub’ekt Novogo vremeni i eksplikatsiya mexanizmov traditsii.// Vestnik Omskogo gosudarstvennogo pedagogicheskogo universiteta. Gumanitarnie issledovaniya, 2024, №1.- 56-61-s.
88. Sattor M. Oʻzbek udumlari.- T.:Choʻlpon, 2007.
89. Semenenko I.S. Politicheskaya identichnost v kontekste politiki identichnosti.// Politicheskaya ekspertiza: POLITEKS, 2011, №2.- 6-10-s.
90. Sinyutin A.A. Ustoychivost brachnix ritualov v razlichnix kulturnix soobщestvax.// Sotsialno-gumanitarnie znaniya, 2015, №11.- 309-314-s.
91. Stasevich I. V. Novie svetskie prazdniki v sovremennoy kazaxskoy kulture. Vesternizatsiya povsednevnosti i transformatsiya semeynoy obryadnosti// Vestnik arxeologii, antropologii i etnografii, 2024, № 1.- 189-197-s.
92. Timina E.I. Multiplikativnie effekti v ekonomike.// Vestnik RGGU. Seriya “Ekonomika. Upravlenie. Pravo”, 2014, №9.- 36-38-s.
93. Tiщenko V.I. Ob istokax “obщey teorii sistem” Bertalanfi.// Tsennosti i smisli, 2025, №4.- 97-113-s.
94. Tokarev S.A. Rannie formi religii i ix razvitie. – M.: Politizdat, 1990.
95. Toporov V.N. Mif. Ritual. Simvol. Obraz: Issledovaniya v oblasti mifopoeticheskogo.// Izbrannoe.- M.: Progress-Kultura, 1995.
96. Turaev M. Obryadi perexoda v traktovke Arnolda van Gennepa // Kultura i obrazovanie: nauchno-informatsionniy jurnal vuzov kulturi i iskusstv, 2017, №4.- 27-s.
97. Tursunov A. Ramazon hayitingiz muborak boʻlsin.// /ravza.uz, 2022, 1 may.
98. Tursunova N.M. Namangan yallachilik san’ati an’analari: Fals.d. (PhD) diss.avtoref.- T.: San’atshunoslik ins., 2018.
99. Umarov R.S. Nikoh va oila marosimlarining tarixiy-antropologik oʻzgarishlari (1920-2020) (Oʻzbekiston misolida).// International Conference on Modern Science and Scientific Studies. Ilmiy-nazariy konf. mat.- Madrid, 2025, 20 may.- 20-25-b.
100. Xaknazarov X.D. Oʻzbekiston yoshlarining kundalik turmush tarzi: Fals.dokt. (PhD) diss. avtoref.– T.: ToshDPI, 2019.
101. Xojaniyazova G. M. Znachenie vzaimopomoщi v svadebnix traditsiyax karakalpakov (na primere dosvadebnix obryadov) // Vestnik antropologii, 2025, № 4.- 266–282-s.
102. Xolmatov H. Markaziy Osiyoda madrasalarning paydo boʻlish tarixi.// bukhari.uz, 2023, 9 yanvar.
103. Xolmirzaev N.N. Yangi Oʻzbekiston sharoitida urbanizatsion jarayonlar rivojining ijtimoiy-falsafiy omillari: Fals.f.d. (DSc) diss.avtoref.- Buxoro: BuxDU, 2024.
104. Xudoyberdiev D. Yoshlar iste’molchilik xulqi: mazmuni va shakllari, oʻzgarishi sabablari va oqibatlari.- Qarshi: Fan va ta’lim, 2021.
105. Cherepaxova E. Posvyaщenie v rabochie.// Smena, 1966, №943.
106. Chernisheva Yu. S. Vesennee obryadovoe pechenie v kalendarnoy obryadnosti russkix Srednego Povoljya // Vestnik Permskogo federalnogo issledovatelskogo tsentra, 2023, № 3.- 40-50-s.
107. Choriev A. Inson falsafasi. Inson haqidagi falsafiy fikrlar taraqqiyoti, Birinchi kitob.- T.: Oʻzb. fayl. milliy jam. nashr., 2007.
108. Churkina N.I. Ritual “Priem v pioneri” v reprezentatsiyax shkolnikov epoxi pozdnego sotsializma.// Vestnik Omskogo gosudarstvennogo pedagogicheskogo universiteta. Gumanitarnie issledovaniya, 2022, №2.- 229-235-s.
109. Shved V.V. K voprosu o suti i znachimosti sotsialnoy otvetstvennosti v sovremennom obщestve.// Ekonomika. Obrazovanie. Pravo. Nauchnie issledovaniya sostoyaniya i razvitiya sovremennogo obщestva. Mejdunar. nauchno-prakt. konf.- Volgograd, 2016.- S.167-171.
110. Shuvalov E. G. Religioznie aspekti povsednevnoy jizni v Evropeyskom srednevekove.// Issledovaniya molodix uchenix: Materiali IX Mejdunar. nauch. konf.- Kazan : Molodoy ucheniy, 2020.- S. 34-37.
111. Etnos va madaniyat: an’anaviylik va zamonaviylik: "Akademik Karim Shoniyozov oʻqishlari" turkumida etnologlarning V resp. ilmiy konf. mat.- T.:Fan, 2010.
112. Yuldasheva M. Yoshlarga dabdaba emas, kelajak kerak.// uza.uz, 2025, 14 iyul.
113. Yunusova M.P. Mahalla institutining genezisi va rivojlanish bosqichlari.// uza.uz, 2023, 14 fevral.
114. Yusupov E. Inson kamolotining ma’naviy asoslari.- T.: Universitet, 1998.
115. Yagafova E. A., Petrov I. G. Gostevanie v sovremennoy prazdnichno-obryadovoy kulture chuvashey// Tomskiy jurnal lingvisticheskix i antropologicheskix issledovaniy, 2024, Vip. 3.- 123-135-s.
116. Hosil U. (Qoraboev U.H.). Odatnoma. Ikki jildlik.- T.: Oʻzbekiston, 2016.
117. Bell C. Ritual Theory, Ritual Practice.- N.Y.: Oxford University Press, 1992.
118. Geertz C. The Interpretation of Cultures: Selected Essays.- N.Y.: Basic Books, 1973.
119. McKean T. A. The Ritual Year 12: Regulating Customs. — Moscow: Polymedia, 2021.
120. Ngô T. T. T. Conspicuous performances: ritual competition between Christian and non-Christian Hmong in contemporary Vietnam// Social Anthropology, 2021, Vol. 29, No. 3.- P. 733–747.
121. Raimjanova U. N. Features of the formation of national family values in the conditions of globalization.// researchcitations. com/index.php/ibast/article/view/1873.
122. Rigal A., Joseph-Goteiner D. Globalization of an Interaction Ritual Chain: “Clapping for Carers” During the Conflict Against COVID-19// Sociology of Religion, 2021, Vol. 82, No. 4.- P. 471–493.
123. Sethi A. Ritual as image: Materiality, social history, and the gendered economies of agrarian capitalism in central India// American Ethnologist, 2024, Vol. 51, No. 2.- P. 207–220.
124. Stewart P. J., Strathern A. The Palgrave Handbook of Anthropological Ritual Studies.- Cham: Palgrave Macmillan, 2021.
125. Turner V. W. The Ritual Process: Structure and Anti-Structure.- N.Y.: Cornell University Press, 1969.
126. Ulmasova B. A. The philosophy of hospitality in Uzbekistan: traditional culture and innovative instruments for creating unique guest’s experience.// Central Asian journal of academic research, 2024, №11.- R.137-142.
127. Van Gennep A. The Rites of Passage.- Chicago: University of Chicago Press, 1960.
3. Foydalanilgan boshqa adabiyotlar
128. Den vzyatiya Bastilii.// wikipedia.org.
129. Den Respubliki - natsionalniy prazdnik Indii.//www.ayurtour.ru/ articles/india/traditsii.
130. Jamoatchilik fikri.// qomus.info.
131. Mejdunarodniy den Navruz.// www.unesco.org, 2026, 21 mart.
132. Mehmondorchilik odobi.// oyina.uz/kiril/teahause/1961?ysclid=msr4ah6tb 1882724397.
133. Milliy hunarmandchilik: ajdodlardan meros va kelajak yulduzi.// ifazo.uz, 2024, 2 noyabr.
134. Navroʻz – qadim qadriyatlar tarovati.// islomkarimov.uz, 2021, 19 mart.
135. Navroʻz.// Oʻzbekiston milliy entsiklopediyasi. J.6.- T.:Oʻzb. milliy entsikl., 2003.
136. Oilaviy marosimlar.// Toshkent. Entsiklopediya.- T.:Oʻzb.milliy entsikl., 2009.
137. Oktyabrenok.// znanierussia.ru.
138. Oliy ta’limda 18-23 yoshdagi ayollar qamrovi 52,4 % ni tashkil etgan.// talimxabarlari.uz, 2025 5 iyun.
139. Sovchilik.// qomus.info.
140. Faqat qizlar uchun – qizlarga ta’limda qanday imkoniyatlar berilgan.// kun.uz, 2024, 8 mart.
141. Xizmatlar. Yashash va ovqatlanish boʻyicha xizmatlar hajmi. api.siat.stat. uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_ 1223.pdf.
142. Hashar.// qomus.info.
143. Hashar.// Oʻzbekiston milliy entsiklopediyasi. J.11.- T.:Oʻzb. milliy entsikl., 2005.
144. Wedding services market size and future outlook.//www. fortunebusinessinsights.com/wedding-services-market-114783.
