KONTEKST-ERKLI GRAMMATIKALAR ASOSIDA O‘ZBEK TILIDA SINONIMLAR ORASIDA BOG‘LANISHLARNI MODELLASHTIRISH IMKONIYATLARI
Keywords:
O‘zbek tili, sinonimlar, kontekst-erkli grammatika, formal til, semantik tahlil, grammatik modellashtirish, kompyuter lingvistikasiAbstract
Ushbu maqolada o‘zbek tilidagi sinonimlar orasidagi bog‘lanishlarni kontekst-erkli grammatikalar (KEG) asosida modellashtirish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Sinonim birliklarning morfologik va sintaktik o‘zaro aloqalari, ularning grammatik struktura orqali ifodalanishi, shuningdek, KEG vositasida sinonimlar to‘plamini shakllantirish va tahlil qilish usullari ko‘rib chiqiladi.
References
1. Chomsky, N. (1956). Three Models for the Description of Language. IRE Transactions on Information Theory, 2(3), 113–124.
2. Jurafsky, D., & Martin, J. H. (2021). Speech and Language Processing (3rd ed., draft). Stanford University. (https://web.stanford.edu/~jurafsky/slp3/)
3. Sharipov, Sh. Sh. (2016). Zamonaviy O‘zbek tili: leksikologiya va frazeologiya. Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi.
4. Tursunov, A. A. (2020). Kompyuter lingvistikasi asoslari. Toshkent: Fan va texnologiya nashriyoti.
5. Manning, C. D., & Schütze, H. (1999). Foundations of Statistical Natural Language Processing. Cambridge: MIT Press.
6. Karimov, A. (2007). O‘zbek tilining sinonimlar lug‘ati. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi.
7. Jurayeva, M. (2018). Sinonim birliklarning semantik-tarixiy o‘zgarishi. // Filologiya masalalari ilmiy jurnali, №2, 45–52.
8. Aho, A. V., & Ullman, J. D. (1972). The Theory of Parsing, Translation, and Compiling (Vol. 1). Prentice-Hall.
9. Bobojonov, S. (2019). O‘zbek tilida avtomatik tahlil uchun formal grammatika modellari. // Axborot texnologiyalari va dasturlash jurnali, №4, 33–39.
10. Khojieva, N. (2022). Sinonim birliklarni mashina tarjimasi tizimlarida qo‘llash muammolari. // Amaliy tilshunoslik, №1, 57–63.
