OSHQOZON YARA KASALLIGIDA SHILLIQ QAVATNING PATOMORFOLOGIK O‘ZGARISHLARI VA PROTON NASOSI INGIBITORLARI, H2-RETSEPTOR BLOKATORLARI HAMDA GASTROPROTEKTORLARNING FARMAKODINAMIK TA’SIRI
Keywords:
Oshqozon yara kasalligi, shilliq qavat, patomorfologiya, Helicobacter pylori, proton nasosi ingibitorlari, H2-retseptor blokatorlari, gastroprotektorlar, farmakodinamika, kislota sekretsiyasi, shilliq himoya to‘sig‘i.Abstract
Oshqozon va o‘n ikki barmoqli ichak yara kasalligi shilliq qavat himoya mexanizmlari bilan kislota-peptik agressiya o‘rtasidagi muvozanat buzilishi natijasida rivojlanadigan surunkali qaytalanuvchi kasallikdir. Bu mavzu oldingi surunkali bronxit mavzusidan tubdan farq qiladi, chunki unda asosiy patologik jarayon nafas yo‘llari obstruksiyasi yoki bronx devori remodellanishi emas, balki me’da va duodenum shilliq qavatida yara nuqsoni, nekroz, yallig‘lanish infiltratsiyasi, granulyatsion to‘qima va chandiqlanish jarayonlari bilan bog‘liq. Kasallik patogenezida xlorid kislota, pepsin, Helicobacter pylori infeksiyasi, nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilar, prostaglandinlar sintezining susayishi, mikrosirkulyatsiya buzilishi va mahalliy immun-yallig‘lanish reaksiyalari muhim o‘rin tutadi.
References
Abdullaxo‘jayeva M.S. Patologik anatomiya. Darslik. Toshkent: Tafakkur-Bo‘stoni, 2012.
Allayeva M.J., Hakimov Z.Z., Ismailov S.R., Aminov S.S., Mustanov B.T. Farmakologiya. Darslik. Toshkent: O‘zkitobsavdonashriyoti, 2020.
Arslonov Y., Nazarov T. Ichki kasalliklar. Darslik. Toshkent: tibbiyot oliy ta’lim muassasalari uchun o‘quv adabiyoti.
Azizova S.S. Farmakologiya. Darslik. Toshkent: Bilim, 2006.
Maxsumov M.N. Farmakologiya. Darslik. Toshkent, 2006.
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Kattalarda “Yara kasalligi” nozologiyasi bo‘yicha milliy klinik protokol. Toshkent, 2025.
Rasulov S.K., Karimov Sh.I. Ichki kasalliklar propedevtikasi. Toshkent: tibbiyot oliy ta’lim muassasalari uchun o‘quv adabiyoti.
Sultonov R.S., Yo‘ldoshev N.M. Gastroenterologiya asoslari. O‘quv qo‘llanma. Toshkent: tibbiyot ta’limi uchun o‘quv adabiyoti.
