TADQIQOT VOSITALARI VA METODLARI
Keywords:
pedagogik tadqiqot, tadqiqot metodologiyasi, tadqiqot vositalari, kuzatish, anketa, test, suhbat, pedagogik tajriba, monitoring, matematik-statistik tahlil, validlik, ishonchlilik.Abstract
. Ushbu maqolada pedagogik tadqiqotda qo‘llaniladigan asosiy vositalar va metodlar ilmiy-metodologik nuqtai nazardan tahlil qilingan. Tadqiqot dizaynini to‘g‘ri qurish, ma’lumot to‘plash instrumentlarini maqsadga muvofiq tanlash, empirik va nazariy metodlarni o‘zaro bog‘liq holda qo‘llash, shuningdek, natijalarni matematik-statistik jihatdan qayta ishlash pedagogik tadqiqotning ishonchliligini belgilovchi hal qiluvchi omil ekani asoslangan. Maqolada kuzatish, suhbat, anketa, test, pedagogik tajriba-sinov, hujjatlar tahlili, modellashtirish va monitoring kabi metodlarning imkoniyatlari, afzalliklari va cheklovlari ochib berilgan. Shuningdek, O‘zbekiston ta’lim tizimida so‘nggi yillarda yuz bergan miqdoriy o‘sish pedagogik tadqiqotlarda yanada aniq va dalillangan yondashuvlarni talab qilayotgani ko‘rsatilgan. Xususan, 2024/2025-o‘quv yili boshida respublikadagi oliy ta’lim tashkilotlarida 1 432 810 nafar talaba tahsil olgan, oliy ta’lim tashkilotlari soni esa 222 tani tashkil etgan; shu o‘quv yilida 381,7 ming nafar talaba qabul qilingan bo‘lib, bu 2020/2021-o‘quv yiliga nisbatan 2,2 barobar ko‘pdir. Muallif pedagogik tadqiqotda birgina usulga tayanish ilmiy zaiflikka olib kelishini, aksincha, aralash yondashuv, triangulyatsiya va statistik tahlil tadqiqot sifatini kuchaytirishini ilmiy jihatdan asoslaydi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘RQ-637-son, 23 sentabr 2020 yil. Toshkent, 2020. (LEX.UZ)
2. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Oʻzbekistonda 2024/2025 oʻquv yili boshida faoliyat yuritayotgan oliy taʼlim tashkilotlarida tahsil olayotgan talabalar soni 1 432 810 nafarni tashkil etgan. Toshkent, 2025. (Statistika Uzniyuz)
3. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. 2024/2025 oʻquv yilida oliy taʼlim tashkilotlariga 381,7 ming nafar talaba qabul qilingan. Toshkent, 2025. (Statistika Uzniyuz)
4. Podlasyy I.P. Pedagogika. Novыy kurs: uchebnik dlya studentov pedagogicheskix vuzov. Moskva: VLADOS, 2019.
5. Slastenin V.A., Isaev I.F., Shiyanov E.N. Pedagogika: uchebnik. Moskva: Akademiya, 2018.
6. Tolipov Oʻ.Q., Usmonboeva M. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. Toshkent: Fan, 2017.
7. Hasanboyeva O., Toʻxtaev N., Usmonboeva M. Pedagogika nazariyasi va tarixi. Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.
8. Yuldashev J.Gʻ., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. Toshkent: Oʻqituvchi, 2016.
9. Azizxoʻjayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent: TDPU nashriyoti, 2018.
10. Ishmuhamedov R., Abduqodirov A., Pardaev A. Taʼlimda innovatsion texnologiyalar. Toshkent: Isteʼdod, 2021.
11. Zaripov K.Z. Ilmiy-pedagogik tadqiqot metodlari. Toshkent: Oʻqituvchi, 2015.
12. Toʻxtaxodjayeva M.X. Umumiy pedagogika nazariyasi va amaliyoti. Toshkent: Fan, 2019.
