SURUNKALI VIRUSLI GEPATIT B VA C: JIGAR FIBROZI RIVOJLANISHI, ERTA DIAGNOSTIKA VA ASORATLARNING OLDINI OLISH STRATEGIYALARI

Ergasheva Shag‘zoda Alisher qizi; Eshqobilov Ozodbek Abdusodiqovich

Authors

Ergasheva Shag‘zoda Alisher qizi Termiz iqtisodiyot va servis unversiteti Tibbiyot fakulteti talabasi
Eshqobilov Ozodbek Abdusodiqovich Assistant, Department of Fundamental Medical Sciences Termiz Institute of Economics and Service

Keywords:

virusli gepatit B, virusli gepatit C, jigar fibroz, sirroz, gepatosellyulyar karsinoma, diagnostika, profilaktika.

Abstract

Surunkali virusli gepatit B va C jahon sog‘liqni saqlash tizimi oldida turgan eng dolzarb muammolardan biri bo‘lib, jigar sirrozi va gepatosellyulyar karsinoma rivojlanishining asosiy sabablaridan hisoblanadi. Ushbu kasalliklar ko‘p yillar davomida klinik belgilarsiz kechib, jigar parenximasida qaytarilmas morfologik o‘zgarishlar - fibroz va sirroz shakllanishiga olib keladi. Mazkur maqolada surunkali gepatit B va C ning patogenezi, jigar fibrozining bosqichma-bosqich rivojlanish mexanizmlari, zamonaviy diagnostik usullar va asoratlarning oldini olish strategiyalari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Shuningdek, virus yuklamasi, immun javob va metabolik omillarning fibrogenez jarayoniga ta’siri yoritiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, erta tashxis va kompleks davolash yondashuvi jigar sirrozi va jigar saratoni rivojlanish xavfini sezilarli darajada kamaytiradi.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Virusli gepatit B va C ni tashxislash va davolash bo‘yicha milliy klinik protokol. - Toshkent, 2022.

2. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Surunkali jigar kasalliklari va sirrozni boshqarish bo‘yicha klinik tavsiyalar. - Toshkent, 2021.

3. Abdukarimov A.A., Yo‘ldoshev B.Sh. Ichki kasalliklar: gepatologiya bo‘limi. Oliy tibbiyot o‘quv yurtlari talabalari uchun darslik. - Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.

4. Karimov U.K., Tursunov M.J. Virusli gepatitlarda jigar fibrozining rivojlanish mexanizmlari. // O‘zbekiston tibbiyot jurnali, 2019, №6, 28–34-betlar.

5. Ismoilov S.I., Qodirov R.R. Jigar kasalliklarida invaziv va invaziv bo‘lmagan diagnostika usullari. - Toshkent: Yangi asr avlodi, 2021.

6. Rahmonov D.T. Surunkali gepatitlarda elastografiyaning klinik ahamiyati. // Tibbiyotda yangi kun, 2020, №4, 41–46-betlar.

7. Xolmatov F.S., Qosimova M.N. Virusli gepatitlar fonida metabolik sindrom va jigar fibrozining o‘zaro bog‘liqligi. // Profilaktik tibbiyot muammolari, 2022, №2, 19–25-betlar.

8. Nurmatov K.Sh. Jigar sirrozi va gepatosellyulyar karsinomaning oldini olish strategiyalari. - Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2018.

9. World Health Organization. Guidelines for the prevention, care and treatment of persons with chronic hepatitis B infection. - Geneva, 2015.

10. World Health Organization. Global hepatitis report. - Geneva, 2017.

11. European Association for the Study of the Liver (EASL). Clinical Practice Guidelines on the management of hepatitis B and C. // Journal of Hepatology, 2018.

12. Rockey D.C., Caldwell S.H., Goodman Z.D. Liver fibrosis-pathogenesis and clinical implications. // The New England Journal of Medicine, 2015, Vol. 372, pp. 1138–1149.

13. Bataller R., Brenner D.A. Liver fibrosis. // Journal of Clinical Investigation, 2005, Vol. 115(2), pp. 209–218.

14. Afdhal N.H., Bacon B.R. Noninvasive assessment of liver fibrosis. // Hepatology, 2011, Vol. 53(1), pp. 325–335.

15. Terrault N.A., Lok A.S.F. Update on prevention, diagnosis, and treatment of chronic hepatitis B. // Hepatology, 2018.