TIBBIYOT ETIKASI: ZAMONAVIY MUAMMOLAR VA FALSAFIY YONDASHUV

Mamatqulova Nilufar Xusanovna; Daminov Samandar Iskandar o‘g‘li; Ibodullayeva Naxshona Nodirjon qiz; Nazarov Sirojiddin Gʻani oʻgʻli; Yoʻldoshev Azizbek Najmiddin oʻgʻli

Authors

Mamatqulova Nilufar Xusanovna Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali o'qituvchisi (PhD),
Daminov Samandar Iskandar o‘g‘li Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali talabalari
Ibodullayeva Naxshona Nodirjon qiz Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali talabalari
Nazarov Sirojiddin Gʻani oʻgʻli Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali talabalari
Yoʻldoshev Azizbek Najmiddin oʻgʻli Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali talabalari

Keywords:

tibbiyot etikasi, zamonaviy muammolar, falsafiy yondashuv, genetik modifikatsiya, organ transplantatsiyasi, sun’iy intellekt, etik prinsiplar, autonomiya, xayrixohlik, zarar bermaslik, adolat, utilitarizm, deontologiya, fazilatlar etikasi.

Abstract

Ushbu maqola tibbiyot etikasining zamonaviy muammolarini va falsafiy yondashuvlarni tahlil etadi. Maqola tibbiyot etikasi prinsiplarini (autonomiya, xayrixohlik, zarar bermaslik, adolat) o‘z ichiga olgan holda, zamonaviy tibbiyotda uchraydigan murakkab etik masalalarni o‘rganadi.

References

1. Beauchamp, T. L., & Childress, J. F. (2019). Principles of Biomedical Ethics (8th ed.). New York: Oxford University Press.

Ushbu asar tibbiyot etikasi prinsiplarini va ular amaliyotda qanday qo‘llanilishini batafsil yoritadi. Kitobda autonomiya, xayrixohlik, zarar bermaslik va adalat kabi etik prinsiplar tahlil qilinadi.

2. Rawls, J. (1971). A Theory of Justice. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Adolat prinsipining asoslari, shuningdek, uning tibbiyotdagi qo‘llanilishi haqida muhim nazariy ma’lumotlar berilgan.

3. Gillon, R. (2003). Medical Ethics: Four Principles Plus Attention to Scope. BMJ, 327(7429), 667-670.

Tibbiyot etikasi prinsiplarining zamonaviy tibbiyotdagi ahamiyatini va amaliyotdagi qo‘llanilishini ko‘rib chiqadi.

4. Kass, N. E. (2005). Trust: The Fragile Foundation of Contemporary Bioethics. The Hastings Center Report, 35(4), 34-41.

Bioetika sohasida ishonchning rolini va tibbiyotdagi etik qarorlar qabul qilishda uning ahamiyatini muhokama qiladi.

5. Fukuyama, F. (2002). Our Posthuman Future: Consequences of the Biotechnology Revolution. New York: Farrar, Straus and Giroux.

Genetik modifikatsiya va biotexnologiyalarning tibbiyotda etik muammolarni qanday keltirib chiqarishi haqida chuqur tahlil.

6. Singer, P. (1993). Practical Ethics (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.

Utilitarizm yondashuvi va uning tibbiyotdagi etik masalalarda qanday qo‘llanilishi haqida tushunchalar beradi.

7. Kass, L. R. (2001). The Ethics of Human Cloning. The New Republic, 225(16), 32-38.

Inson klonlash texnologiyasi va uning etik oqibatlari haqida maqola, bu sohada yuzaga keladigan muammolarni tahlil qiladi.

8. Pellegrino, E. D., & Thomasma, D. C. (1993). For the Patient’s Good: The Restoration of Beneficence in Health Care. New York: Oxford University Press.

Xayrixohlik prinsipining tibbiyotdagi o‘rni va uning amaliyotda qanday amalga oshirilishi haqida yozilgan.

9. Kuczewski, M. (2015). Virtue Ethics and the Practice of Medicine. Journal of Medical Ethics, 41(8), 663-669.

Fazilatlar etikasi yondashuvining tibbiyotdagi ahamiyatini va uning bemorlar bilan munosabatlardagi ro‘lini o‘rganadi.

10. Dworkin, R. (1993). Life’s Dominion: An Argument About Abortion, Euthanasia, and Individual Freedom. New York: Vintage Books.

Abortsiyalar va yaxshi o‘lim kabi tibbiyotda yuzaga keladigan etik masalalar va ularga doir falsafiy nuqtai nazarlarni taqdim etadi.