HAVO TARKIBIDAGI PM-2,5 ZARRACHALARINING INSON SALOMATLIGIGA TA’SIRI

Authors

Keywords:

PM-2,5, atmosfera havosi, ekologiya, nafas olish tizimi, yurak-qon tomir tizimi, sog‘liq uchun xavf.

Abstract

Ushbu maqolada atmosferadagi PM-2,5 zarrachalarining inson salomatligiga ta’siri ilmiy manbalar asosida keng yoritiladi. Mayda dispers zarrachalarning fizik-kimyoviy xususiyatlari, ularning nafas olish tizimiga kirish mexanizmlari, organlar darajasida yuzaga keltiradigan kasalliklari hamda ularning xavflilik darajasi tahlil qilinadi. PM-2,5 ning yurak-qon tomir, nafas tizimi, metabolik va onkologik kasalliklar rivojiga qo‘shadigan hissasi ilmiy tadqiqotlar orqali asoslab beriladi. Shuningdek, ushbu zarrachalar bilan bog‘liq atrof-muhit omillari, profilaktika choralarining ilmiy asoslari va PM-2,5 darajasini kamaytirish bo‘yicha xalqaro tajribalar ko‘rib chiqiladi.

References

1.World Health Organization. (2021). Air quality guidelines: Particulate matter (PM2.5 and PM10). Geneva: WHO Press.

2.Brook, R. D., Rajagopalan, S., Pope, C. A., et al. (2010). Particulate matter air pollution and cardiovascular disease. Circulation, 121(21), 2331–2378.

3.Lelieveld, J., Klingmüller, K., Pozzer, A., et al. (2019). Cardiovascular disease burden from ambient air pollution. European Heart Journal, 40(20), 1590–1596.

4.Cohen, A. J., Brauer, M., Burnett, R., et al. (2017). Estimates of global mortality from air pollution. The Lancet, 389(10082), 1907–1918.

5.United States Environmental Protection Agency. (2020). Integrated Science Assessment for Particulate Matter. Washington, DC: EPA.

Downloads

Published

2025-12-07

How to Cite

HAVO TARKIBIDAGI PM-2,5 ZARRACHALARINING INSON SALOMATLIGIGA TA’SIRI. (2025). SYNAPSES: INSIGHTS ACROSS THE DISCIPLINES, 2(11), 4-8. https://universalpublishings.com/index.php/siad/article/view/14945