NAFAS OLISH TIZIMI FIZIOLOGIYASI VA EKOLOGIK OMILLAR TA’SIRI
Keywords:
Nafas olish tizimi, fiziologiya, ekologik omillar, atmosfera havosi, iqlim o‘zgarishi, bronxial astma, surunkali bronxit, KOAH, gipoksiya, gaz almashinuvi, profilaktika, davolash usullari, kislorod terapiyasi, shaxsiylashtirilgan tibbiyot.Abstract
Mazkur maqolada nafas olish tizimining fiziologiyasi hamda unga ekologik omillarning ta’siri yoritilgan. Atmosfera havosining sifati, sanoat chiqindilari, chang, gazlar va iqlim sharoitlari nafas olish organlarining normal faoliyatiga sezilarli darajada ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqotda nafas olish tizimining fiziologik mexanizmlari, ekologik omillar ta’sirida kuzatiladigan o‘zgarishlar hamda ularning sog‘liq uchun oqibatlari ilmiy asosda tahlil qilingan. Shuningdek, ekologik omillarning ta’sirini kamaytirish va nafas olish tizimi salomatligini saqlashga qaratilgan zamonaviy profilaktik va davolash usullari ham ko‘rib chiqilgan.
References
1. Guyton A.C., Hall J.E. Textbook of Medical Physiology. 14th Edition. Philadelphia: Elsevier, 2021.
2. West J.B. Respiratory Physiology: The Essentials. 11th Edition. Lippincott Williams & Wilkins, 2021.
3. World Health Organization (WHO). Air pollution and child health: prescribing clean air. Geneva: WHO Press, 2018.
4. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD). Global Strategy for the Diagnosis, Management, and Prevention of COPD. 2023 Report.
5. Global Initiative for Asthma (GINA). Global Strategy for Asthma Management and Prevention. 2022 Report.
6. Барчук А.С., Суворова М.А. Физиология дыхательной системы. Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2020.
7. European Respiratory Society (ERS). The European Lung White Book: Respiratory Health and Disease in Europe. Sheffield: ERS, 2019.
8. Pope C.A., Dockery D.W. “Health effects of fine particulate air pollution: lines that connect.” Journal of the Air & Waste Management Association, 2006; 56(6): 709–742.
9. Seaton A., Godden D., MacNee W., Donaldson K. “Particulate air pollution and acute health effects.” The Lancet, 1995; 345(8943): 176–178.
10. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Nafas olish tizimi kasalliklarini tashxislash va davolash bo‘yicha klinik protokollar. Toshkent, 2022.









