OZIQLANISH FIZIOLOGIYASI VA METABOLIK SINDROM
Keywords:
Oziqlanish fiziologiyasi, metabolik sindrom, semirish, insulinrezistentlik, arterial gipertenziya, dislipidemiya, sog‘lom ovqatlanish, lipid almashinuvi, uglevod almashinuvi, gormonal disbalans, yurak-qon tomir kasalliklari, qandli diabet, profilaktika, farmakologik davolash.Abstract
Ushbu maqolada oziqlanish fiziologiyasi va metabolik sindromning rivojlanish mexanizmlari tahlil qilinadi. Sog‘lom ovqatlanishning metabolik jarayonlarga ta’siri, yog‘, oqsil va uglevodlar almashinuvidagi o‘zgarishlar hamda gormonal muvozanatning buzilishi yoritib berilgan. Metabolik sindromning asosiy klinik belgilari – semirish, gipertoniya, insulinrezistentlik va dislipidemiya keng ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, zamonaviy davolash va profilaktika choralariga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqot natijalari metabolik sindromning oldini olishda fiziologik ovqatlanish muhim omil ekanini ko‘rsatadi.
References
1. World Health Organization. Global Report on Diabetes. Geneva: WHO, 2023.
2. American Diabetes Association. Standards of Medical Care in Diabetes – 2024. Diabetes Care, 2024; 47(Supplement 1).
3. European Society of Cardiology. ESC Guidelines on Cardiovascular Disease Prevention in Clinical Practice. European Heart Journal, 2021.
4. Alberti K.G., Zimmet P., Shaw J. Metabolic syndrome – a new world-wide definition. Lancet, 2005; 366(9491): 1059–1062.
5. Popkin B.M., Reardon T. Obesity and the food system transformation in middle-income countries. Obesity Reviews, 2018; 19(2): 102–122.
6. Eckel R.H., Grundy S.M., Zimmet P.Z. The metabolic syndrome. Lancet, 2005; 365: 1415–1428.
7. Afshin A. et al. Health effects of dietary risks in 195 countries, 1990–2017: a systematic analysis. The Lancet, 2019; 393(10184): 1958–1972.









