СУДЬЯНИНГ ОДОБ-АХЛОҚ ПРИНЦИПЛАРИ ВА ҚОИДАЛАРИГА ДОИР ХОРИЖИЙ ДАВЛАТЛАР ТАЖРИБАСИ ВА УЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ

Authors

  • Хасанов Шохрух  Эсанбоевич Ўзбекистон Республикаси Судьялар Олий Кенгаши ҳузуридаги Судьялар Олий мактаби тингловчиси

Keywords:

Судья одоб-ахлоқи, одоб-ахлоқ кодекси, халқаро стандартлар, суд ҳокимияти мустақиллиги, АҚШ, Россия, Латвия, Қозоғистон, Арманистон, судьянинг касбий фаолияти, хизматдан ташқари фаолият, миллий қонунчилик, суд-ҳуқуқ ислоҳотлари.

Abstract

Ушбу мақолада судьяларнинг одоб-ахлоқ қоидалари ва принципларининг мазмуни, уларнинг халқаро ҳуқуқ стандартлари асосида шаклланиши ҳамда АҚШ, Россия, Латвия, Қозоғистон ва Арманистон давлатларининг бу соҳадаги тажрибалари таҳлил қилинган. Хорижий тажриба асосида судьяларнинг касбий ва хизматдан ташқари юриш-туриш қоидалари, суд ҳокимиятининг мустақиллиги, холислиги ва беғаразлигига оид талаблар ўзаро таққосланган. Мақолада миллий қонунчиликни такомиллаштириш бўйича тегишли таклифлар ишлаб чиқиш зарурлиги таъкидланган.

References

1.1Мирзиёев Ш.М. Эркин ва фаровон, демократик Ўзбекистон давлатини биргаликда барпо этамиз. Ўзбекистон Республикаси Президенти лавозимига киришиш тантанали маросимига бағишланган Олий Мажлис палаталарининг қўшма мажлисидаги нутқ /Ш.М.Мирзиёев. – Тошкент: Ўзбекистон, 2017.

1.2Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш.Мирзиёевнинг 2017 йил 13 июнь куни Тошкент шаҳрида суд органлари тизимида одил судловни таъминлаш борасидаги ишларнинг аҳволи, муаммолар ва истиқболдаги вазифаларга бағишланган видеоселектор йиғилишида сўзлаган маърузаси. https://uza.uz/uz/posts/onun-va-adolat-ustuvorligini-taminlash-barcha-ezgu-ma-sadlar-13-06-2017

1.3Мирзиёев Ш.М. “Қонун ва адолат устуворлигини таъминлаш –барча эзгу мақсадимизга эришишнинг энг муҳим шарти” мавзусидаги йиғилишда сўзлаган нутқи // Халқ сўзи. - 2017. - 14 июнь. - №117 (6811).

1.4Мирзиёев Ш.М. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисга мурожаатномаси.//2017 йил 22 декабрь.

1.5Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош ассамблеясининг кенгайтирилган таркибдаги 72-мажлисидаги нутқи 2018 йил

20 сентябрь.

1.6Президент Шавкат Мирзиёевнинг Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг 26 йиллигига бағишланган тантанали маросимдаги маърузасидан. Тошкент-2018 йил. https://uza.uz/uz/ сайти.

1.7Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга мурожаатномаси // Халқ сўзи. - 2018. - 23 декабрь. - №258 (6952).

1.8Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси, "Халқ сўзи", 2020 йил 25 январь, https://nrm.uz сайти.

1.9Президент Шавкат Мирзиёев раислигида 2020 йил 30 июнь куни одил судловни таъминлаш ва коррупцияга қарши курашиш борасидаги вазифалар муҳокамасига бағишланган видеоселектор йиғилишдаги маърузаси «Халқ сўзи» газетаси 2020 йил 30 июнь

II. Халқаро ҳужжатлар

2.1.Инсон ҳуқуқлари Умумжахон Декларацияси. http://constitution.uz/uz/pages/humanrights

2.2.БМТ Бош Ассамблеяси томонидан 1966 йил 16 декабрда қабул қилинган ва 1976 йил 23 мартдан кучга кирган Фуқаролик ва сиёсий ҳуқуқлар тўғрисидаги халқаро Пакт. https://lex.uz/docs/2638212

2.3.БМТ томонидан 1985 йил 29 ноябрда қабул қилинган “Суд органлари мустақиллигининг асосий принциплари”//Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Ахборотномаси. - 1997. - №9. 264-модда.

2.4.“Жиноят қурбонлари учун ва ҳокимиятни суистеъмол қилишга қарши одил судловнинг асосий тамойиллари тўғрисида”ги Декларация (БМТ 40/34 Резолюцияси, 29.11.1985 й.) https://www.icj.org

2.5.1993 йил 25 июнда Венада бўлиб ўтган Инсон ҳуқуқлари бўйича ҳалқаро конференцияда қабул қилинган Вена декларацияси ва хатти-ҳаракатлар дастури, 27-п. https://www.icj.org

2.6.“Судьялар мустақиллиги, самарадорлиги ва роли тўғрисида” Европа Кенгаши вазирликлар қўмитасининг Тавсиялари (13.10.1994 й.);

2.7.“Осиё минтақасида суд ҳокимияти мустақиллигининг тамойиллари” (Пекин, 19.08.1995 й.) https://www.icj.org

2.8.“Судьялар мавқеи тўғрисида” Европа хартияси (10.07.1998 й.) https://www.icj.org

2.9.Халқаро судьялар уюшмаси марказий кенгашининг 1999 йил 17 ноябрда Тайпей (Тайвань)да ўтказилган умумий мажлисида қабул қилинган Умумжахон судьялар хартияси. https://www.icj.org

2.10.“Судьялар одоб-ахлоқига оид Бангалор тамойиллари” (Гаагадаги Тинчлик Саройи, 26.11. 2002й.) https://www.icj.org

2.11.Международные принципы, касающиеся независимости и подотчётности судей, адвокатов и прокуроров, Женева, 2007 г. «Декларация Сингви» ст. 119.

2.12.“Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа суди, Судьялик этикаси тўғрисида”ги Резолюция (23.06.2008 й) https://www.icj.org

2.13.“Судьялар Буюк Хартияси (Асосий тамойиллар)” https://www.icj.org

Downloads

Published

2025-06-16

How to Cite

СУДЬЯНИНГ ОДОБ-АХЛОҚ ПРИНЦИПЛАРИ ВА ҚОИДАЛАРИГА ДОИР ХОРИЖИЙ ДАВЛАТЛАР ТАЖРИБАСИ ВА УЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ. (2025). SYNAPSES: INSIGHTS ACROSS THE DISCIPLINES, 2(6), 231-239. https://universalpublishings.com/index.php/siad/article/view/12632