Abstract
Nafas yetishmovchiligi — organizmda gaz almashinuvi buzilishi natijasida arterial qonda kislorod kamayishi va/yoki karbonat angidrid ko‘payishi bilan kechadigan og‘ir klinik sindromdir. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, surunkali obstruktiv o‘pka kasalligi 2021-yilda 3,5 million o‘limga sabab bo‘lgan va global o‘lim sabablari orasida 4-o‘rinni egallagan. Pnevmoniya 2019-yilda 5 yoshgacha bo‘lgan 740 180 bola o‘limiga sabab bo‘lgan. 2025-yilgi Lancet Global Health Oxygen Commission ma’lumotiga ko‘ra, 5 milliarddan ortiq inson xavfsiz va arzon tibbiy kislorod xizmatidan yetarli foydalana olmaydi. Ushbu tezisda nafas yetishmovchiligining diagnostik mezonlari va davolash prinsiplari qisqa tahlil qilindi
References
1. World Health Organization. Chronic obstructive pulmonary disease: fact sheet. Geneva: WHO, 2024.
2. World Health Organization. Pneumonia in children: fact sheet. Geneva: WHO, 2022.
3. British Thoracic Society. Guideline for oxygen use in adults in healthcare and emergency settings. BMJ Open Respiratory Research, 2017.
4. Graham H.R. et al. Reducing global inequities in medical oxygen access. The Lancet Global Health, 2025.
5. Surviving Sepsis Campaign. International guidelines for management of sepsis and septic shock. Intensive Care Medicine, 2021.