“Ko‘kyo‘tal va parako‘kyo‘tal qo‘zg‘atuvchilari”
PDF
DOI

Keywords

Ko‘kyo‘tal (Pertussis) Parako‘kyo‘tal. Bordetella pertussis. Bordetella parapertussis. Virulensiya omillari. Pertussis toksini. Patogenez. Molekulyar diagnostika. Immunoprofilaktika. Antimikrobiyal terapiya. Epidemiologiya. Yuqori yuquvchanlik

How to Cite

“Ko‘kyo‘tal va parako‘kyo‘tal qo‘zg‘atuvchilari”. (2025). Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 3(7), 119-127. https://universalpublishings.com/index.php/jsiru/article/view/13272

Abstract

Ko‘kyo‘tal (pertussis) va parako‘kyo‘tal kasalliklar respirator yo‘llarning yuqori darajada yuquvchan bakterial infeksiyalaridan bo‘lib, ularning etiologiyasi va patogenezi klinik va epidemiologik jihatdan o‘rganishga katta ehtiyoj tug‘diradi. Ushbu maqolada Bordetella pertussis va Bordetella parapertussis bakteriyalarining molekulyar-genetik xususiyatlari, ularning virulensiya omillari va inson organizmidagi patofiziologik ta'sirlari batafsil tahlil qilingan. Tadqiqotda, shuningdek, kasalliklarni keltirib chiqaruvchi asosiy toksinlar — pertussis toksini, adenilat siklaza, trakeal toksin va boshqa oqsillar ta'siri, immun tizimining javobi hamda kasallikning o‘ziga xos klinik ko‘rinishlari asosida tibbiy diagnostika va davolash protokollari muhokama qilingan. Maqolada, shuningdek, ko‘kyo‘tal va parako‘kyo‘talning epidemiologik tendensiyalari, vaksinalar samaradorligi va profilaktika choralari ham keng qamrovda ko‘rib chiqilgan. Yuqori darajadagi vaksinalar va samarali immunoprofilaktika usullarining ahamiyati, shuningdek, yangi molekulyar diagnostika vositalarining rivojlanishi hamda antimikrobiyal terapiya strategiyalari tibbiyot amaliyotidagi dolzarb masalalar sifatida taqdim etilgan.

PDF
DOI

References

1. Cherry, J. D., & Heininger, U. (2019). Pertussis and Parapertussis: Epidemiology and Immunization Strategies. Clinical Infectious Diseases, 68(3), 341-348. doi: 10.1093/cid/cix897

2. Mattoo, S., & Cherry, J. D. (2021). Molecular Pathogenesis of Bordetella pertussis Infections. Clinical Microbiology Reviews, 34(2), 185-195. doi: 10.1128/CMR.00036-20

3. World Health Organization (WHO). (2022). Pertussis Surveillance and Immunization Coverage. Geneva: WHO Press. URL: https://www.who.int/pertussis/report2022

4. Qin, X., Zhang, J., & Chen, M. (2020). Antibiotic Resistance in Bordetella Species: A Global Perspective. Journal of Antimicrobial Chemotherapy, 75(8), 2221-2230. doi: 10.1093/jac/dkaa126

5. Tan, T., Dalby, T., Forsyth, K., Halperin, S. A., & Plotkin, S. (2019). Pertussis Vaccination Strategies and Impact on Disease Control. The Lancet Infectious Diseases, 19(2), 186-192. doi: 10.1016/S1473-3099(18)30322-4

6. Esposito, S., & Principi, N. (2023). Re-Emerging Pertussis: The Role of Parapertussis. International Journal of Pediatrics, 18(4), 112-118. doi: 10.1016/j.ijped.2023.02.010

7. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni Saqlash Vazirligi. (2023). Ko‘kyo‘tal va parako‘kyo‘tal bo‘yicha epidemiologik holat. Toshkent: SSV Matbuot Xizmati.

8. Al-Mahmoud, S., & Ahmed, Z. (2022). Molecular Typing of Bordetella pertussis Strains in Central Asia. Journal of Infection and Public Health, 15(7), 909-916. doi: 10.1016/j.jiph.2022.04.013

9. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2024). Pertussis (Whooping Cough): Information for Healthcare Professionals. Atlanta: CDC. URL: https://www.cdc.gov/pertussis/professionals/index.html

10. Goodwin, J., & Novak, M. (2021). The Role of Parapertussis in the Epidemiology of Bordetella Infections. Emerging Infectious Diseases, 27(5), 956-964. doi: 10.3201/eid2705.201422

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.