Abstract
Kuchlanishi 0,4-10 kV bo’lgan elektr uzatish liniya tayanchlari uchun takomillashtirilgan standart ustunlarga yo’naltirilgan, qiya kesim bo’yicha ko’ndalang armaturasiz oldindan zo’riqtirilgan egiluvchi elementlarning mustahkamligi va yoriq paydo bo’lish momentini baholashning amaliy metodikasi asoslab berilgan. Ko’rib chiqilayotgan ustunlar stendli qolipsiz quyish texnologiyasida ishlab chiqariladi, bu ularni faqat bo’ylama oldindan zo’riqtirilgan sim bilan armaturalashni ko’zda tutadi. Takomillashtirilgan ustunlarning armatura po’latining sarfi standart ustunlarga qaraganda, 2,3 baravar kam. Normal va qiya yoriqlar paydo bo’lmasdan ekspluatatsiya qilish – taklif qilinayotgan ustunlarning xususiyatidir. Me’yoriy hisoblash metodikasida egiluvchi elementlarda yoriq paydo bo’lishini, yoriqlarning ochilishi bo’yicha hisobini amalga oshirish uchun va elementlarning deformatsiyaga moyilligi hisobida ularni hisobga olishni nazarda tutadigan, mustahkamlik va yoriqbardoshlikning hisoblash konsepsiyasini taklif etadi. Me’yorlarda ko’rsatilgan taklif etilayotgan mustahkamlik va yoriqbardoshlikni baholash metodikasi oldindan zo’riqtirilgan qiya kesim bo’yicha ko’ndalang armaturasiz elementlarning, qiya kesim bo’yicha mustahkamligining xafsiz darajasiga va qiya yoriqlar paydo bo’lishiga beton qarshiligining zarur potensialiga ega.
References
1. Стойки железобетонные вибрированные для опор ВЛ 0,4…10 кВ. ТУ5863-007-00113557-94. Москва. АО «РОСЭП». 1994. 16 с.
2. Мирзаев П. Т., Шамансурова З. П. (2022) Железобетонные стойки стендового безопалубочного формования для опор воздушных линий 0,4-10 кВ [Reinforced Concrete Posts Made by Long-Line Formwork-Free Shaping for 0.4–10 kV Overhead Line Supports]. Наука и техника (Science and Technique), Т. 21, №4. С. 314-322. https://doi.org/10.21122/2227-1031-2022-21-4-314-322.
3. Мирзаев П. Т. Основание для оценки прочности и трещиностойкости предварительно напряженных элементов без поперечной арматуры по наклонным сечениям / П. Т. Мирзаев, З. П. Шамансурова. Вестник Евразийской науки. 2023, Том 15, № 3. ISSN 2588-0101. стр. 1-19. -URL: https://esj.today/PDF/42SAVN323.pdf
4. Мирзаев П.Т., Шамансурова З.П. Инженерная методика оценки прочности и трещиностойкости опорных стоек высоковольтной линии без поперечной арматуры при изгибе с кручением // Universum: технические науки : электрон. научн. журн. 2025. 5(134). URL: https://7universum.com/ru/tech/archive/item/20169 (дата обращения: 25.05.2025).
5. Мирзаев П. Т., Умаров К. С., Шамансурова З. П. Бетонная стойка для линии электропередачи. Патент на полезную модель. UZ FAP 01737. 29.11.2021. Ташкент.
6. СП 63.13330.2018 «Бетонные и железобетонные конструкции».
7. Залесов А. С. Трещиностойкость наклонных сечений железобетонных элементов / А. С. Залесов, О. Ф. Ильин; Предельные состояния элементов железобетонных конструкций. – Москва 1976. С. 56–68.
8. Кодыш Э.Н. Расчет железобетонных конструкций из тяжелого бетона по прочности, трещиностойкости и деформациям / Э.Н. Кодыш, И. К. Никитин, Н. Н. Трекин; Издательство АСВ. – Москва. – 2011. 356 с. ISBN 978-5-93093-723-7.
9. СП 52-102-2004 «Предварительно напряженные конструкции».

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
