Abstract
Ushbu maqolada Sharq mumtoz adabiyotidagi arba’in yozish an’anasining shakllanish va takomillashish bosqichlari tizimli ravishda tahlil qilingan. Tadqiqotda mazkur janrning arab ilmiy muhitidagi dastlabki ildizlaridan boshlab, fors va turkiy adabiyotlardagi yuksak badiiy takomili jarayoni ko‘rsatib berilgan. Maqolada Imom Navaviy, Jomiy, Navoiy va Fuzuliy kabi mutafakkirlarning arba’in janri rivojidagi o‘rni, shuningdek, janrning hadisshunoslik va badiiy tafakkur tutashgan nuqtadagi o‘ziga xos xususiyatlari yoritilgan. Bundan tashqari Navoiyning “Arba’in” asari alohida tahlil qilingan Xulosada arba’inning ma’rifiy, didaktik va estetik vazifalari hamda zamonaviy sharqshunoslikdagi o‘rni bayon etilgan.
References
1. Abu Bakr Ahmad ibn Husayn Bayhaqiy. Shu’abul imon / Muxtor ibn Ahmad Nadaviy tahriri ostida. – Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiyya, 2000. – J. 2. – 720 b.
2. Abulqosim Abdulkarim ibn Havozin Qushayriy. Al-arba’iyn fi tashihi-l-muomala. – Urdun: dor al-fath, 2013. – 112 b.
3. Ahmad Ahmadiy. Fors adabiyotida qirq hadis an’anasi. – Tehron: Tehron universiteti, 2005. – 254 b.
4. Araslı H. Böyük Azərbaycan şairi Füzuli. – Baku: Azərbaycan EA, 1958. – 300 b.
5. Ay S. Fuzulî’nin terceme-i hadîs-i erba‘în’i (metin–dil özellikleri–sözlük): magistrlik dissertatsiyasi. – 2019. – 185 b.
6. Boltaboyev H. Mumtoz so‘z qadri. – Toshkent: O‘zMU, 2004. – 176 b.
7. Çakan İ. L. Hadis edebiyatı: çeşitleri, özellikleri. – İstanbul, 1985. – 288 b.
8. Eshniyazova M. B. Alisher Navoiyning ma’rifiy-adabiy asarlarida kichik lirik janrlar poetikasi: filol. fan. bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Samarqand, 2025. – 54 b.
9. Hasanxon va Husaynxon Yahyo Abdulmajid. Navoiydan chu topqaylar navoye. – T.: hilol-nashr, 2014. – 192 b.
10. Imom Navaviy. Al-arbaiyn an-navaviya. – Qohira: doru-s-salom, 2007. – 144 b.
11. Imom Ojuriy. Arbaiyn. – Riyoz: azvou-s-salaf, 2000. – 132 b.
12. Jabborov N. Ma’rifat navosi. – Toshkent: ToshDO‘TAU, 2012. – 160 b.
13. Karahan A. Fuzulî’nin kırk hadis tercümesi. – İstanbul: İstanbul Üniversitesi, 1951. – 116 b.
14. Kərimov A. Füzulinin hadisi-ərbəin tərcüməsi və onun lirikası. – 2014. – 210 b.
15. Kürkçüoğlu K. E. Kırk hadis tercemesi. – Ankara: Ankara Üniversitesi, 1951. – 98 b.
16. Losensky P. Welcoming Fighani: imitation and poetic individuality. – USA: Indiana University, 1998. – 384 b.
17. Po‘latova M. Sharq mumtoz adabiyotida “Arba’in” yozish an’analari. – Toshkent: Donishmand ziyo, 2021. – 136 b.
18. Subtelny Maria E. Timurids in Transition (Navoi and Jami context). – Toronto: University of Toronto, 2007. – 411 b.
19. Suvonova J. R. Arba’inlar jilosi – ahli adab imosi // Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2024. – Vol. 4, No. 4 (April). – 202-210-bb.
20. Əliyeva S. Məhəmməd Füzulinin dini-təsəvvüfi görüşləri. – Baku: AMEA, 2007. – 208 b.