QONNING QOVUSHQOQLIGINI ANIQLASHNING BIOFIZIK USULLARI
PDF
DOI

Keywords

: qon qovushqoqligi, gemoreologiya, viskozimetriya, gematokrit, eritrotsit deformatsiyasi, kapillyar viskozimetr, rotatsion viskozimetr, mikrosirkulyatsiya.

How to Cite

QONNING QOVUSHQOQLIGINI ANIQLASHNING BIOFIZIK USULLARI. (2026). "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" Nomli Respublika Ilmiy-Amaliy Konferensiyasi, 4(5), 248-255. https://universalpublishings.com/index.php/itfttdm/article/view/18451

Abstract

Qon qovushqoqligi gemoreologiyaning asosiy ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib, u yurak-qon tomir tizimi, mikrosirkulyatsiya, to‘qimalarga kislorod yetkazilishi va tromboz xavfini baholashda muhim ahamiyatga ega. Qon oddiy suyuqlik emas, balki plazma va shaklli elementlardan tashkil topgan murakkab biologik suspenziya hisoblanadi. Shu sababli uning qovushqoqligi suv yoki plazma kabi doimiy bo‘lmaydi, balki gematokrit, eritrotsitlar deformatsiyasi, eritrotsitlar agregatsiyasi, plazma oqsillari, harorat va oqim tezligiga bog‘liq holda o‘zgaradi. Zamonaviy biofizik usullarda qon qovushqoqligini aniqlash uchun kapillyar viskozimetriya, rotatsion viskozimetriya, konus-plastinka usuli, skanerlovchi kapillyar viskozimetrlar, mikrofluidik texnologiyalar va optik monitoring yondashuvlari qo‘llaniladi. Ushbu maqolada qon qovushqoqligining biofizik mohiyati, uni aniqlash usullari, klinik ahamiyati va zamonaviy tibbiyotdagi qo‘llanilish imkoniyatlari IMRAD talablari asosida yoritildi.

PDF
DOI

References

1.Pop G.A.M., Duncker D.J., Gardien M., Vranckx P., Versluis S., Hasan D., Slager C.J. The clinical significance of whole blood viscosity in cardiovascular medicine. Netherlands Heart Journal. 2002.

2.Alexy T., et al. Physical Properties of Blood and their Relationship to Clinical Conditions. Frontiers in Physiology. 2022.

3.Valério de Arruda M., et al. Standardization for obtaining blood viscosity: A systematic review. European Journal of Haematology. 2021.

4.Baskurt O.K., et al. New guidelines for hemorheological laboratory techniques. Clinical Hemorheology and Microcirculation. 2009.

5.Chien S. Effects of hematocrit and plasma proteins on human blood rheology. Journal of Applied Physiology. 1966.

6.Noh S.M., et al. Clinical significance of blood viscosity in patients with acute cerebrovascular disease. 2025.

7.Shin S., et al. Measurement of blood viscosity using mass-detecting sensor. Biosensors and Bioelectronics. 2002.

8.Kim S., et al. A new method for blood viscosity measurement. Journal of Non-Newtonian Fluid Mechanics. 2000.

9.Yoon S., et al. Reference intervals for whole-blood viscosity measured using scanning capillary tube viscometer. Annals of Laboratory Medicine. 2025.

10.Han Y., et al. Characterizing Non-Newtonian Blood Viscosity Using Modern Hemorheological Methods. 2026.

11.G‘ofurov A.G., To‘xtayev K.R. Gistologiya, sitologiya va embriologiya. Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2021.

12.Axmedov N.K., Shomirzayev N.H. Odam anatomiyasi. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2020.

13.Karimov H.Y., Inoyatov A.Sh. Patologik fiziologiya asoslari. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2021.

14.O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Yurak-qon tomir kasalliklari profilaktikasi va diagnostikasi bo‘yicha klinik tavsiyalar. Toshkent, 2023–2025.

15.O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. Tibbiyot oliy ta’lim muassasalarida biofizika va laborator diagnostika fanlarini o‘qitish bo‘yicha o‘quv-uslubiy materiallar. Toshkent, 2024–2025.