STOMATOLOGIYADA PARODONTOZ KASALLIGIGA ZAMONAVIY YONDASHUV VA PROFILAKTIKASI

Abstract

Ushbu maqolada stomatologiyada parodontoz deb yuritiladigan parodont to‘qimalari kasalliklarining mohiyati, etiopatogenezi, klinik belgilari, zamonaviy tashxislash mezonlari, davolashga kompleks yondashuv va profilaktika tizimi O‘zbekiston sharoiti bilan bog‘liq holda yoritiladi. Amaliy stomatologiyada “parodontoz” atamasi xalq orasida keng ishlatiladi, biroq zamonaviy klinik tasniflarda milk yallig‘lanishi, gingivit, parodontit, parodontal cho‘ntak, alveolyar suyak rezorbsiyasi va tishlarning patologik harakatchanligi alohida baholanadi. Parodont kasalliklarining xavfi shundaki, ular ko‘pincha kuchli og‘riqsiz boshlanadi, bemor esa milk qonashi, og‘izdan yoqimsiz hid kelishi yoki tish ildizlarining ochilib qolishini kechikib sezadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, og‘ir parodontal kasalliklar dunyo bo‘yicha 1 milliarddan ortiq holatni tashkil etadi, asosiy xavf omillari sifatida og‘iz gigiyenasining sustligi va tamaki iste’moli ko‘rsatiladi. O‘zbekiston bo‘yicha JSST mamlakat profilida 2019-yil holatiga 15 yoshdan yuqori aholida og‘ir parodontal kasalliklar tarqalishi 12,7 foiz deb baholangan, bu esa stomatologik profilaktika va erta tashxis tizimini kuchaytirish zarurligini ko‘rsatadi.