Abstract
Diabetik neyropatiya (DN) qandli diabetning eng ko‘p uchraydigan surunkali asoratlaridan bo‘lib, periferik nerv tolalarining metabolik va mikrosirkulyator shikastlanishi natijasida og‘riq, paresteziya, uvishish, sezuvchanlik pasayishi hamda funksional cheklanishlar bilan kechadi. DN patogenezida giperglikemiya, oksidativ stress, poliol yo‘li faollashuvi, glikatsiya mahsulotlari to‘planishi va endonevral ishemiya yetakchi omillar sifatida qaraladi. Shu bois davolashda glikemik nazorat bilan bir qatorda nerv to‘qimasining trofik-metabolik ehtiyojlarini qo‘llab-quvvatlovchi yordamchi terapiyalar dolzarbdir. Vitamin B kompleksi (B1, B6, B12) neyronlarda energiya almashinuvi, mielin sintezi, aksonal transport va neyromediatorlar biosintezida ishtirok etishi sababli DNda istiqbolli vosita sifatida qo‘llaniladi.
References
1. Xolmatova Gulxayo Azimjonovna. Sil kasalligi bilan bog‘liq 2 tur qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarda D vitamini va B12 gomeostazining holati: monografiya. - Andijon, 2024. - 107 b.
2. Ismailov S.I., Urmanova Y.M., Xodjayeva F.S. Endokrinologiya: darslik. - Toshkent: “Tafakkur bo‘stoni”, 2017. - 512 b.
3. Nadjmitdinov O.B. Diabetik polineyropatiyaning postmenopauzal yoshdagi ayollarda dolzarb jihatlari (adabiyotlar sharhi). - Nashr.uz (elektron ilmiy nashr), 12.04.2025.
4. Nadjmitdinov O.B. Osteoporoz va diabetik polineyropatiya o‘rtasidagi bog‘liqlik: komorbidlik mexanizmlari va klinik xususiyatlari (adabiyotlar sharhi). - Nashr.uz (elektron ilmiy nashr), 12.04.2025.
5. Endokrinologiya (darslik matni; diabetik polineyropatiyada benfotiamin/B-guruh vitaminlari haqida bo‘limlar mavjud). - Toshkent, 2017. (S.I. Ismailov va boshq.).
6. Diabetik neyropatiya (umumiy tushuncha va tasnif bo‘yicha qisqa izoh). - O‘zbek Vikipediyasi (elektron manba).
