Abstract
В данной статье анализируется сложное и многогранное воздействие психической травмы на иммунную систему человека. На основе научных источников подчеркивается возможность того, что психологический стресс, посттравматические психические состояния и их хроническое продолжение могут нарушать основные функции иммунной системы. В частности, внимание уделяется повышенной активности гипоталамо-гипофизарно-надпочечниковой оси (ГГН) и симпатической нервной системы, увеличению воспалительных маркеров, нарушению баланса цитокинов и снижению сопротивляемости организма к инфекциям
References
1. Smith, T. W. va colleaguelar. The effects of psychological stress on humans: increased production of pro inflammatory cytokines … — Ushbu tadqiqotda stress paytida TNF α, IL-6 va boshqa sitokinlarning miqdori oshishi ko‘rsatilgan. PubMed
2. Pace, T.W. W., va boshqalar. Neuroendocrine and Inflammatory Effects of Childhood Trauma Following Psychosocial and Inflammatory Stress … — Bolalik travmasi va kattalikda HPA o‘qi va yallig‘lanish omillari o‘zaro munosabatlari tahlil qilingan. MDPI
3. Olave, A. va boshqalar. Low cortisol, high DHEA, and high levels of stimulated TNF alpha, and IL 6 in women with PTSD — PTSB bo‘lgan ayollarda kortizol, DHEA va yallig‘lanish omillarining o‘zgarishini o‘rganish. PubMed
4. García‐Bautista, A., va boshqalar. Inflammation in Post Traumatic Stress Disorder (PTSD): A Review of Potential Correlates … — PTSB holatlarida IL-6, TNF-α va boshqa yallig‘lanish ko‘rsatkichlari ortishi haqida sharh. MDPI
5. Morón López, I., va boshqalar. Neuroimmunomodulation: Neuroimmunoendocrine Interactions in Post Traumatic Stress Disorder … — Bolalikda travma va kattalikdagi immun-nevro-endokrin o‘zgarishlarning uzun muddatli oqibatlari. Karger Publishers
6. Giridharan, V. va boshqalar. Neuroinflammation in Post Traumatic Stress Disorder — PTSB bilan kasallangan odamlarda yallig‘lanish va pro inflammatory sitokinlar (IL-1β, IL-6, TNF-α) darajasining oshishi. MDPI
7. Bellocchi, S. va boshqalar. A unified model for the human response to lipopolysaccharide induced inflammation — HPA o‘qi va yallig‘lanish omillarining biologik dinamikasini matematik model bilan tasvirlaydi. arXiv
8. Kim, L. U., D’Orsogna, M. R., va Chou, T. Onset, timing, and exposure therapy of stress disorders: … mathematical model of oscillating neuroendocrine dynamics — HPA o‘qining stress va davolash jarayonlaridagi mexanistik modellarini tavsiflaydi. arXiv
9. Leschiera, E., Al Hity, G., Flint, M. S., va boshqalar. An individual based model to explore the impact of psychological stress on immune infiltration into tumour spheroids — Stress gormoni kortizol immun hujayralarning o‘sishiga va infiltratsiyasiga qanday ta’sir qilishi mumkinligini matematik va biologik model orqali ko‘rsatadi. arXiv
10. Xoshimjonova, S. A., va Kamardinova, O. Asab tizimi va stress fiziologiyasi: bolalar va o‘smirlar uchun psixoneyroimmunologik tadqiqotlar — bolalar va o‘smirlar stress holatida neyro-immun tizimdagi o‘zgarishlar tahlili. openscience.uz
11. Choriyev, S. M., Ravshanova, S. A., Jo’rayeva, F. A., va boshqalar. Psixologik travma va uning ta’siri — travma psixologik oqibatlari va davolash usullari haqida maqola. Научные журналы+1
12. Akbaraliyeva, A. T., Mingliboyeva, R. J. Tibbiyot sohasida psixologik yordam — tibbiyotda psixologik yordamning roli va stressni boshqarish jihatlari. journal-web.uz
