Keywords
xom ashyo
innovatsion texnologiyalar
sun’iy intellekt
nanoqo‘shimchalar
How to Cite
Abstract
Mazkur maqolada issiqlik himoyalovchi materiallarning ishlab chiqarish jarayonida ishlatiladigan asosiy xom ashyolar (kvars qumi, kaolin gil, magnezit, boksit, zirkon qumi va boshqalar)ning fizik-kimyoviy xossalari, ularning termik bardoshliligi va texnologik afzalliklari tahlil qilingan. Shuningdek, sun’iy intellekt yordamida xom ashyo tanlash, nanoqo‘shimchalar bilan boyitish, 3D-bosma texnologiyasi va qayta ishlash texnikalari asosida yaratilayotgan innovatsion yechimlar haqida ilmiy ma’lumotlar keltirilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, AI yordamida modellashtirilgan materiallar 25–30 % yuqori samaradorlik ko‘rsatgan, nanozarrachalar bilan boyitilgan issiqlik himoya qoplamalarining issiqlik o‘tkazuvchanligi esa 0,9 W/(m·K) gacha pasaygan.
References
Nazarov, A. Sh. Olovbardosh materiallar texnologiyasi. Toshkent: Fan, 2022.
Levin, E. M. Refractory Oxides: Thermal and Chemical Stability. Elsevier, 2021.
The Materials Project Database, Lawrence Berkeley National Laboratory, 2024.
Akhmedov, B. va boshq., “AI asosida xom ashyo tanlashning samaradorlik tahlili”, O‘zMU Ilmiy axboroti, №2, 2023.
NASA Technical Report: 3D-Printed Thermal Protection Systems for Re-entry Vehicles, 2023.
ISO 836:2020 – Refractory materials — Classification and testing methods.
Yusupov, D. A. “Termobardosh kompozit materiallarda nanostrukturaviy komponentlarning roli”, O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi axborotnomasi, 2024.
Zhang, Q. va Liu, H., AI-Driven Optimization of Thermal Insulation Materials, Journal of Advanced Materials Science, 2023.