Abstract
Ushbu maqolada turkiy birlik g‘oyasining Ismoil G‘aspirali islohot dasturidan Turkiston jadidlari tomonidan qayta talqin etilishigacha bo‘lgan rivoji kuzatiladi. Davriy nashrlar, darsliklar va 1917-yilgi Qo‘qon qurultoyi qarori qiyoslanadi. Tarjimon va yangi usul maktablari turli hududlardagi kitobxonlar va muallimlarni o‘zaro bog‘ladi. Behbudiy mushtarakadabiy til va ko‘p tilli ta’limni yoqladi. Qo‘qon qurultoyi musulmon islohotchilari va boshqa vakillarni demokratik Rossiya federatsiyasi doirasida hududiy muxtoriyatga erishishga intilgan va ozchiliklar huquqlarini himoya qilish majburiyatini olgan koalitsiyaga birlashtirdi.
References
1. Abdirashidov, Z.XX asrning turkiy dunyoning ikki buyuk intellektuali: Ismoil Gasprinskiy va Mahmudxo‘ja Behbudiy. Aydın Türklük Bilgisi, 6(2), 2020. 89–119.
2. Khalid, A. Musulmon madaniy islohotlari siyosati: Markaziy Osiyoda jadidchilik. Kaliforniya universiteti nashriyoti. 1998. –B.45-86.
3. Abdirashidov, Z. Ismoil Gasprinskiy va XX asr boshlarida Turkiston: aloqalar, munosabatlar, ta’sir. Akademnashr. 2011. –B.7-18.
4. Abdirashidov, Z. Ma’lum va noma’lum Fitrat: dastlabki qarashlari va faoliyati. Acta Slavica Iaponica, 37, 2016. –B.103–118.
5. Tuna, M. Ö. G‘aspirali Ilminskiyga qarshi: Rossiya imperiyasi musulmonlari uchun ikki o‘zlik loyihasi. Nationalities Papers, 30(2). 2012. –B.265–289.