Abstract
Ushbu maqolada korxona va tashkilotlarda mehnatga haq to‘lash tartibining iqtisodiy, huquqiy va tashkiliy asoslari IMRAD talabi asosida yoritilgan. Mehnatga haq to‘lash tizimi nafaqat xodimning daromad manbai, balki korxona samaradorligi, mehnat unumdorligi, ijtimoiy barqarorlik va inson kapitalidan oqilona foydalanishning muhim omili sifatida talqin qilinadi. Tadqiqotda ish haqi shakllari, tarif tizimi, lavozim maoshi, ustamalar, mukofotlar, kompensatsiya to‘lovlari, rag‘batlantirish mexanizmlari hamda mehnatga haq to‘lashda adolat, shaffoflik va qonuniylik tamoyillarining ahamiyati tahlil qilindi. Maqolada korxonalarda ish haqi siyosatini yuritishda uchraydigan asosiy muammolar — norasmiy to‘lovlar, mehnat natijasini baholash mezonlarining noaniqligi, rag‘batlantirish tizimining sustligi va ichki mehnat bozoridagi nomutanosibliklar ko‘rib chiqildi. Natijalarga ko‘ra, zamonaviy korxonalarda mehnatga haq to‘lash tizimi faqat stavka yoki oylik maoshga asoslanmasligi, balki xodimning malakasi, ish hajmi, natijadorligi, mas’uliyati va korxona strategik maqsadlariga qo‘shgan hissasi bilan bog‘lanishi zarurligi asoslandi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi. — Toshkent, 2022.
2. O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi. — Toshkent, amaldagi tahrir.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining mehnatga haq to‘lash, pensiyalar va boshqa to‘lovlar miqdorlarini belgilashga oid farmonlari.
4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining mehnatga haq to‘lash yagona tarif setkasi va ish haqi tizimini tartibga solishga oid qarorlari.
5. Abdurahmonov Q.X. Mehnat iqtisodiyoti: nazariya va amaliyot. — Toshkent: Fan, 2019.