Keywords
“Layli va Majnun”,
Xamsa
ishq falsafasi,
tasavvuf
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada Alisher Navoiyning “Layli va Majnun” dostoni IMRAD talablari asosida ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda dostonning Sharq mumtoz adabiyotidagi “Layli va Majnun” an’anasi bilan bog‘liqligi, Navoiy talqinining o‘ziga xosligi, ishq konsepsiyasining majoziy va ilohiy mazmuni, Majnun obrazining ma’naviy kamolot yo‘li hamda Layli obrazining badiiy-falsafiy vazifasi yoritiladi. Maqolada tarixiy-qiyosiy, germenevtik, struktural-semantik va badiiy tahlil metodlaridan foydalanildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, Navoiy “Layli va Majnun” dostonida ishqni oddiy insoniy kechinma darajasida emas, balki ruhiy poklanish, nafsdan voz kechish, haqiqatga intilish va komillik sari harakat sifatida talqin qiladi. Dostonda Majnunning jamiyatdan chekinishi zaiflik emas, balki tashqi dunyo mezonlaridan yuqori turuvchi ichki ma’naviy uyg‘onish belgisi sifatida namoyon bo‘ladi. Layli esa faqat ma’shuqa obrazi emas, balki go‘zallik, poklik, sadoqat va ilohiy haqiqat sari yetaklovchi ramziy markaz vazifasini bajaradi. Maqola yakunida dostonning o‘zbek adabiy tafakkuri, tasavvufiy-estetik qarashlar va inson ma’naviyatini anglashdagi o‘rni haqida xulosa chiqariladi.
References
1. Alisher Navoiy. Xamsa. Layli va Majnun. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti.
2. Alisher Navoiy. Mukammal asarlar to‘plami. Toshkent: Fan nashriyoti.
3. Hayitmetov A. Navoiy dahosi. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti.
4. Komilov N. Tasavvuf va badiiy ijod. Toshkent: Ma’naviyat.
5. Mallayev N. O‘zbek adabiyoti tarixi. Toshkent: O‘qituvchi.
