Keywords
matnli masala,
boshlang‘ich ta’lim
matematika o‘qitish metodikasi,
mantiqiy tafakkur
How to Cite
Abstract
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga matnli masalalarni o‘rgatishda klaster metodidan
foydalanishning nazariy va metodik imkoniyatlari tahlil qilindi. Matnli masala boshlang‘ich
matematika ta’limida hisoblash amallarini bajarishdan ko‘ra kengroq didaktik vazifani bajaradi. U
o‘quvchidan masala mazmunini o‘qib tushunish, shart va savolni ajratish, miqdorlar o‘rtasidagi
bog‘lanishni aniqlash, mos amalni tanlash, yechimni tekshirish va javobni mazmunli izohlashni
talab etadi. Shu sababli matnli masalalar ustida ishlash metodikasi o‘quvchilarning matematik
savodxonligi, mantiqiy tafakkuri, nutqiy izohlash malakasi va mustaqil o‘quv faoliyati bilan
bevosita bog‘liqdir. Klaster metodi mazkur jarayonda masala tarkibiy qismlarini ko‘rgazmali tarzda
tartibga solish, o‘quvchi tafakkurini asosiy g‘oya atrofida jamlash va yechimga olib boruvchi
mantiqiy yo‘lni ko‘rsatishda samarali vosita bo‘la oladi. Tadqiqotda mavzuga oid ilmiy-metodik
adabiyotlar, me’yoriy hujjatlar, boshlang‘ich matematika ta’limining amaliy ehtiyojlari va xalqaro
baholash tadqiqotlarida qo‘yiladigan talablar tahlil qilindi. Natijada matnli masalani klaster asosida
o‘rgatishning bosqichli modeli taklif etildi. Model masala matnini tushunish, ma’lumotlarni
guruhlash, matematik bog‘lanishni aniqlash, yechim rejasini tuzish, amal bajarish va javobni
tekshirish kabi uzviy bosqichlarni qamrab oladi. Maqolada ushbu metodning amaliy qo‘llanish
shartlari, o‘qituvchi faoliyati, o‘quvchi faoliyati, uchraydigan muammolar va metodik rivojlantirish
yo‘llari ochib berildi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son. 23.09.2020.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022-2026-yillarda maktab ta’limini
rivojlantirish bo‘yicha milliy dasturni tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-134-son Farmoni. 11.05.2022:
https://lex.uz/uz/docs/-6008663.
3. Umumiy o‘rta ta’limning milliy o‘quv dasturi. Matematika. 1-11-sinflar. - Toshkent:
Respublika ta’lim markazi, 2021.
4. Jumayev M.E. Matematika o‘qitish metodikasi. - Toshkent: Turon-Iqbol, 2016. - 426 b.
5. Jumayev M.E. Boshlang‘ich sinflarda matematika o‘qitish metodikasidan praktikum. -
Toshkent: O‘qituvchi, 2004.
