Keywords
daromadlar hisobi
xarajatlar hisobi,
sof foyda
audit,
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada xo‘jalik yurituvchi subyektlarda moliyaviy natijalar hisobi va auditini tashkil etishning nazariy hamda amaliy jihatlari yoritilgan. Moliyaviy natijalar korxona faoliyatining yakuniy iqtisodiy ko‘rsatkichi sifatida daromadlar, xarajatlar, foyda va zarar munosabatlari orqali shakllanadi. Ularning to‘g‘ri hisobga olinishi moliyaviy hisobotlarning ishonchliligi, soliq majburiyatlarining haqqoniy aniqlanishi, boshqaruv qarorlarining asoslanganligi va investitsion jozibadorlikni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada daromad va xarajatlarni tan olish, sof foydani shakllantirish, auditorlik tekshiruvlarida dalillarning yetarliligi, ichki nazorat tizimining ta’siri, moliyaviy natijalarni noto‘g‘ri aks ettirish xavflari va ularni bartaraf etish yo‘llari tahlil qilingan. O‘zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonuni, “Auditorlik faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni va 1-sonli BHMS talablari asosida xo‘jalik yurituvchi subyektlarda moliyaviy natijalar hisobini takomillashtirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
References
71 "YANGI O‘ZBEKISTONDA TABIIY VA IJTIMOIY-GUMANITAR FANLAR" RESPUBLIKA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
natija ham noto‘g‘ri shakllanadi. Shu sababli raqamli buxgalteriya tizimlari ichki nazorat, xodimlar malakasi va audit amallari bilan birgalikda ishlashi kerak.
Moliyaviy natijalar hisobi va auditini takomillashtirish uchun korxonalarda daromad va xarajatlarni tan olish tartibi aniq belgilanishi, hisob siyosati real faoliyatga moslashtirilishi, ichki nazorat tizimi hujjatlarda emas, amalda ishlashi, auditorlik tekshiruvlarida analitik amallardan keng foydalanilishi kerak. Buxgalter va auditorlar moliyaviy hisobotni faqat rasmiy shakl sifatida emas, balki iqtisodiy qaror qabul qilish vositasi sifatida baholashi zarur. Shundagina moliyaviy natijalar hisobi korxona faoliyatining haqqoniy ko‘zgusiga aylanadi.
Xulosa. Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda moliyaviy natijalar hisobi va auditi korxona faoliyatining iqtisodiy samaradorligini baholash, foyda shakllanishini nazorat qilish, soliq majburiyatlarini to‘g‘ri aniqlash va moliyaviy hisobotlarning ishonchliligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Moliyaviy natijalar hisobida daromad va xarajatlarni to‘g‘ri tan olish, ularni tegishli davrga kiritish, sof foydani haqqoniy shakllantirish va hisob siyosatini aniq belgilash asosiy talab hisoblanadi. Audit esa ushbu jarayonlarning mustaqil baholanishini ta’minlaydi va moliyaviy hisobotlarda muhim xatoliklar mavjud yoki mavjud emasligini aniqlashga xizmat qiladi.
Moliyaviy natijalar hisobi va auditini takomillashtirish uchun xo‘jalik yurituvchi subyektlarda hisob siyosatini puxta ishlab chiqish, ichki nazoratni kuchaytirish, raqamli buxgalteriya tizimlaridan to‘g‘ri foydalanish, auditorlik dalillarining ishonchliligini oshirish va xodimlarning kasbiy malakasini muntazam rivojlantirish zarur. O‘zbekiston sharoitida tadbirkorlik subyektlari sonining ortib borayotgani moliyaviy shaffoflik, audit sifati va hisob axborotining haqqoniyligiga bo‘lgan talabni yanada kuchaytiradi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
