Abstract
Ushbu maqolada lingvistik (verbal-lingvistik) intellekt asosidagi ingliz tilini o‘rgatish metodlarining samaradorligi empirik tadqiqotlar asosida chuqur tahlil etiladi. Lingvistik intellekt so‘zlar, til va nutqiy faoliyatlar bilan ishlash qobiliyatini ifodalaydi. Ushbu intellektga moslashtirilgan metodlar — hikoya aytish, o‘qish va tinglash mashqlari, so‘z o‘yinlari, debatlash, jurnal yozish va nutqiy faoliyatlar — o‘quvchilarning til ko‘nikmalarini (lug‘at boyligi, o‘qish, gapirish, tinglash) rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. Empirik yondashuv doirasida xalqaro va mahalliy tadqiqotlar tahlil qilinib, nazorat va eksperimental guruhlar o‘rtasidagi farqlar, statistik natijalar (masalan, effekt o‘lchamlari, retention darajasi) hamda O‘zbekiston ta’lim muhitidagi qo‘llash imkoniyatlari va cheklovlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, lingvistik intellektga asoslangan metodlar o‘quvchilarning motivatsiyasini oshiradi, lug‘at va nutqiy ko‘nikmalarni sezilarli yaxshilaydi, ayniqsa an’anaviy usullarga nisbatan uzoq muddatli saqlanish (retention) ko‘rsatkichlarini oshiradi. Maqola O‘zbekiston oliy va umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida ingliz tili o‘qitishni takomillashtirish bo‘yicha amaliy takliflar beradi.
References
Bas, G. (2008). Integrating Multiple Intelligences in ESL/EFL Classrooms. The Internet TESL Journal.
[2] Hairudin, S.N. et al. (2023). Effectiveness of Integrating Multiple Intelligence Theory in English Teaching and Learning: A Systematic Literature Review. Asian Journal of University Education.
[3] Abd Al-Khadhim, H.H. (n.d.). The Effect of Linguistic Intelligence-Based Activities on... IJRSSH.
[4] Setyaningsih, S.I.S. (2022). Verbal-linguistic intelligence towards student's speaking ability using digital media. Klasikal Journal.
[5] Jantakoon, T. et al. (2025). The effectiveness of artificial intelligence in English instruction for speaking and listening skills: A meta-analysis. Contemporary Educational Technology.
[6] Roseli, N.E.B.N. et al. (2025). Examining the effectiveness of storytelling in developing English language skills among preschool children. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences.
[7] Payne, J. (2022). Receptive Vocabulary and the Impact of Reading Aloud. DIVA Portal.
[8] Reeve, B.A. (2023). A Cultural Analysis of Language Education Policy in Central Asia. Scholar Commons.
[9] Clachar, A. (2023). Linguist explores English-language learning in Uzbekistan. University of Miami News.
[10] Wei, L. (2023). Artificial intelligence in language instruction: impact on English learning achievement, L2 motivation, and self-regulated learning. PMC.
[11] Woodbury, T. (2022). The Implications of Integrating the Theory of Multiple Intelligences... RWU.
[12] Soltani, S. (2022). Applying Multiple Intelligences Theory in ESL/EFL Classrooms. Hamline University.
[13] Duke, N.K. & Pearson, P.D. (2008). Effective practices for developing reading comprehension (cited in read-aloud research).
[14] Massaro, D.W. (2017). Vocabulary development during read-alouds (related studies).
[15] O‘zbekiston Respublikasi Ta’lim vazirligi dasturlari va mahalliy tadqiqotlar (umumiy havola sifatida, masalan, JDPU va boshqa universitetlar materiallari).
