SOMATIK HUQUQLAR VA BIOETIKA: INSON HUQUQLARINING YANGI AVLODI
Keywords:
somatik huquqlar, bioetika, inson huquqlari, genetik modifikatsiya, transplantatsiya, reproduktiv huquqlar, sun’iy intellekt integratsiyasi, genetik diskriminatsiya, xalqaro huquq, axloqiy me’yorlar, inson daxlsizligi.Abstract
Mazkur maqolada inson huquqlari tizimidagi yangi huquqiy tushuncha – somatik huquqlar va uning rivojlanish tarixi, nazariy asoslari hamda dolzarb muammolari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot bioetika bilan somatik huquqlar orasidagi uzviy aloqani ko‘rsatib, inson tanasi ustidan huquqiy va axloqiy nazorat masalalarini muhokama qiladi. Shu bilan birga, maqolada xalqaro huquqiy me’yorlarning somatik huquqlarni tartibga solishdagi o‘rni ko‘rib chiqilgan. Genetik modifikatsiya, organ transplantatsiyasi, inson imkoniyatlarini texnologik yo‘l bilan kengaytirish va sun’iy intellekt bilan integratsiya kabi yangi texnologiyalar oqibatida yuzaga kelayotgan axloqiy va huquqiy muammolar keng yoritilgan. Maqolada xalqaro hamkorlikning zaruriyati va xalqaro standartlarni shakllantirishdagi qiyinchiliklar ham qayd etiladi. Xulosa qismida esa somatik huquqlar sohasida xalqaro hamjamiyat oldida turgan mas'uliyatlar va istiqboldagi vazifalar aniq va mantiqiy tarzda taqdim etilgan.
Downloads
References
1. Baylis, F. (2019). Altered Inheritance: CRISPR and the Ethics of Human Genome Editing. Harvard University Press.
2. Callahan, D. (2004). The Cheating Culture. Harcourt, Inc.
3. Doudna, J. A., & Sternberg, S. H. (2017). A Crack in Creation: Gene Editing and the Unthinkable Power to Control Evolution. Houghton Mifflin Harcourt.
4. Jones, D. A. (2015). Human Dignity in Bioethics and Law. Routledge.
5. Potter, V. R. (1971). Bioethics: Bridge to the Future. Prentice Hall.
6. Schwab, K. (2017). The Fourth Industrial Revolution. Crown Business.
7. Starovoytova, O. E. (2006). Telo i zakon. Moskva: Yuridicheskaya literatura.
8. Beauchamp, T. L., & Childress, J. F. (2019). Principles of Biomedical Ethics. Oxford University Press.
9. Beyleveld, D., & Brownsword, R. (2001). Human Dignity in Bioethics and Biolaw. Oxford University Press.
10. Habermas, J. (2003). The Future of Human Nature. Polity Press.
11. Levine, C. (2010). Taking Sides: Clashing Views on Bioethical Issues. McGraw-Hill Education.
12. Rothstein, M. A. (2008). Genetic Secrets: Protecting Privacy and Confidentiality in the Genetic Era. Yale University Press.
13. Sandel, M. J. (2007). The Case Against Perfection: Ethics in the Age of Genetic Engineering. Harvard University Press.
