Sug‘oriladigan maydonlarda tuproq unumdorligini saqlash va yaxshilashda ekotizim xizmatlarining roli
Keywords:
Ekotizim xizmatlari, sug‘oriladigan maydonlar, tuproq unumdorligi, ekologik muvozanat, PES tizimi, agroekologiya, barqaror yer resurslariAbstract
Ushbu maqolada sug‘oriladigan maydonlarda tuproq unumdorligini saqlash va yaxshilashda ekotizim xizmatlarining ahamiyati yoritilgan. Tadqiqotda mavjud ilmiy adabiyotlar tahlil qilinib, ekotizim xizmatlarining asosiy turlari – oziq moddalarning aylanishi, suvni tartibga solish, biologik xilma-xillikni saqlash kabi xizmatlar orqali tuproq sifatiga ko‘rsatadigan ta’siri baholangan. O‘zbekistonning ayrim sug‘oriladigan hududlaridagi tajribalar asosida ekotizim xizmatlarining tuproq unumdorligiga qo‘shayotgan hissasi tahlil qilindi. Shuningdek, ekologik xizmatlar uchun to‘lov (PES) tizimi orqali ushbu xizmatlarni iqtisodiy jihatdan qadrlash va rag‘batlantirish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, ekotizim xizmatlarini saqlab qolish va ularni qishloq xo‘jaligi boshqaruviga integratsiyalash orqali yer degradatsiyasining oldini olish va barqaror ishlab chiqarishni ta’minlash mumkinligi aniqlangan.
Downloads
References
1. Andrews, S. S., Karlen, D. L., & Cambardella, C. A. (2004). The soil management assessment framework: A quantitative soil quality evaluation method. Soil Science Society of America Journal, 68(6), 1945–1962. https://www.nrcs.usda.gov/Internet/FSE_DOCUMENTS/nrcs142p2_050956.pdf
2. FAO. (2021). Soil fertility improvement for sustainable agriculture in Central Asia. Food and Agriculture Organization of the United Nations. https://www.fao.org/documents/card/en/c/cb4477en
3. Khusanov, B., Akhmedov, N., & Rakhimov, Y. (2023). Assessment of soil degradation processes in irrigated lands of Bukhara region. E3S Web of Conferences, 386, 04012. https://www.e3s-conferences.org/articles/e3sconf/pdf/2023/26/e3sconf_uesf2023_04012.pdf
4. Lal, R. (2004). Soil carbon sequestration to mitigate climate change. Geoderma, 123(1–2), 1–22. https://doi.org/10.1016/j.geoderma.2004.01.009
5. Millennium Ecosystem Assessment (MEA). (2005). Ecosystems and human well-being: Synthesis. Island Press. https://www.millenniumassessment.org/documents/document.276.aspx.pdf
6. Wunder, S. (2005). Payments for environmental services: Some nuts and bolts (CIFOR Occasional Paper No. 42). Center for International Forestry Research (CIFOR). https://www.cifor.org/publications/pdf_files/OccPapers/OP-42.pdf








