AXBOROT XAVFSIZLIGINI TA'MINLASHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI VA MUAMMOLARI
Keywords:
Axborot xavfsizligi; kiberxavfsizlik; maxfiylik; ma’lumotlarni himoyalash; raqamli tahdidlar; tarmoq xavfsizligi; zararli dasturlar; autentifikatsiya; kriptografiya; xavf-xatarlarni boshqarish; axborot siyosati; ISO/IEC 27001; axborot tizimlari xavfsizligi; raqamli identifikatsiya; ma’lumotlar butligi.Abstract
Mazkur ilmiy maqolada axborot xavfsizligi tushunchasi, uning mohiyati va dolzarbligi chuqur o‘rganiladi. Avvalo, axborot xavfsizligining asosiy komponentlari — maxfiylik, butlilik va mavjudlik (confidentiality, integrity, availability) — atroflicha sharhlanadi. Keyinchalik, zamonaviy axborot tizimlariga tahdid solayotgan omillar, jumladan, kiberjinoyatchilik, zararli dasturiy ta’minotlar, tarmoq hujumlari va ichki tahdidlar yoritiladi. Maqolada, shuningdek, texnik va notexnik himoya vositalari, kriptografik algoritmlar, autentifikatsiya tizimlari, xavfsizlik siyosati ishlab chiqish usullari va xavf-xatarlarni boshqarish mexanizmlari muhokama qilinadi. Xalqaro axborot xavfsizligi standartlari (masalan, ISO/IEC 27001) va milliy qonunchilik asosida xavfsizlikni ta’minlashda yondashuvlar qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot yakunida axborot xavfsizligini samarali tashkil etish bo‘yicha takliflar va amaliy tavsiyalar beriladi.
Downloads
References
1. ISO/IEC 27001:2022 — Information security, cybersecurity and privacy protection — Information security management systems — Requirements.
2. Stallings, W. (2020). Computer Security: Principles and Practice. Pearson Education.
3. Schneier, B. (2015). Applied Cryptography: Protocols, Algorithms, and Source Code in C. Wiley.
4. Anderson, R. (2020). Security Engineering: A Guide to Building Dependable Distributed Systems. Wiley.
5. Касперская, Н. (2021). Кибербезопасность: новые вызовы и решения. Москва: Инфра-М.
6. Uzbekistan Respublikasi “Axborotlashtirish to‘g‘risida”gi Qonuni, 2003-yil.
7. Jalolov, N. (2022). Axborot xavfsizligi asoslari. Toshkent: TDYU nashriyoti.
8. National Institute of Standards and Technology (NIST). (2022). Framework for Improving Critical Infrastructure Cybersecurity.
9. Whitman, M. E., & Mattord, H. J. (2017). Principles of Information Security. Cengage Learning.
