GUMANISTIK TIBBIYOT: SHIFOKORLIK SAN’ATINING ONTOLOGIK ASOSLARI
Keywords:
Gumanistik tibbiyot, ontologiya, shifokorlik san’ati, bioetika, inson borlig‘i, texnotsentrizm, sub’ekt-sub’ekt munosabati, tibbiyot falsafasi, ekzistensializm, yaxlitlik (xolizm).Abstract
Ushbu maqolada tibbiyotning shunchaki texnik fan emas, balki inson borlig‘iga yo‘naltirilgan gumanistik san’at ekanligi ontologik jihatdan tahlil qilinadi. Muallif zamonaviy tibbiyotdagi "texnotsentrizm" muammosini ko‘rib chiqadi va e’tiborni bemorning biologik ob’ekti emas, balki yaxlit sub’ekt (shaxs) ekanligiga qaratadi. Tadqiqotda shifokorlik faoliyatining falsafiy asoslari, inson hayotining qadri va "shifokor-bemor" munosabatlaridagi ekzistensial muloqotning ahamiyati yoritilgan. Maqola yakunida tibbiy amaliyotni insonparvarlashtirish uchun zarur bo‘lgan falsafiy-metodologik tavsiyalar ilgari suriladi
References
1. Ibn Sino, Abu Ali. Tib qonunlari (I jild). Toshkent: Oʻzbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2021.
2. Hajidegger, M. Being and Time (Borliq va Vaqt). (Tarjima yoki ruscha nashri: "Бытие и время", М.: Академический проект, 2015).
3. Jaspers, K. The Physician in the Technological Age. (Ruscha nashri: "Врач в технологическую эпоху", 1986).
4. Inomova, M. S. Tibbiyot falsafasi va bioetika muammolari. Oʻquv qoʻllanma. Toshkent, 2019.
5. Pellegrino, E. D., & Thomasma, D. C. A Philosophical Basis of Medical Practice. Oxford University Press, 1981. (Gumanistik tibbiyotning asosiy asarlaridan biri).
6. Cassell, E. J. The Nature of Suffering and the Goals of Medicine. Oxford University Press, 2004.
7. Safarov, A. I. Oʻzbekistonda tibbiy etika va deontologiyaning shakllanishi. "Falsafa va hayot" jurnali, №3, 2022.
8. World Medical Association (WMA). Medical Ethics Manual. 3rd Edition, 2015.
