QANDLI DIABETLI BEMORLARDA ORGAN ASORATLARINI ERTA ANIQLASH VA MONITORINGNING AHAMIYATI
Keywords:
qandli diabet, surunkali asoratlar, mikro- va makrovaskulyar o‘zgarishlar, monitoring, yurak-qon tomir tizimi, nefropatiya, nevropatiya, retinopatiyaAbstract
Qandli diabet (QD) surunkali endokrin kasallik bo‘lib, uzoq muddat nazorat qilinmasa, ko‘plab organ va tizimlarda asoratlar rivojlanishiga olib keladi. Ushbu maqolada qandli diabetli bemorlarda organ asoratlarini erta aniqlash va ularni muntazam monitoring qilishning ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotlar yurak-qon tomir, buyrak, nerv tizimi va retinaning diabetik o‘zgarishlarini erta bosqichda aniqlash imkonini beruvchi klinik va laborator indikatorlarni ko‘rsatadi. Shu bilan birga, zamonaviy diagnostika va monitoring usullari bemorlar salomatligini saqlash va kasallik prognozini yaxshilashda muhim rol o‘ynaydi. Maqola qandli diabetli bemorlarda asoratlarni oldini olish va davolash strategiyalarini ishlab chiqish uchun ilmiy asos yaratadi.
References
1. American Diabetes Association. Standards of Medical Care in Diabetes—2023. Diabetes Care. 2023;46(Suppl. 1):S1–S196.
2. Fowler M.J. Microvascular and macrovascular complications of diabetes. Clinical Diabetes. 2008;26(2):77–82.
3. Stratton I.M., Adler A.I., Neil H.A.W., et al. Association of glycaemia with macrovascular and microvascular complications of type 2 diabetes (UKPDS 35). BMJ. 2000;321:405–412.
4. Tesfaye S., Boulton A.J.M., Dyck P.J., et al. Diabetic neuropathies: update on definitions, diagnostic criteria, estimation of severity, and treatments. Diabetes Care. 2010;33:2285–2293.
5. Ritz E., Rychlik I., Locatelli F., Halimi S. End-stage renal failure in type 2 diabetes: a medical catastrophe of worldwide dimensions. Am J Kidney Dis. 1999;34:795–808.
6. Cheung N., Mitchell P., Wong T.Y. Diabetic retinopathy. Lancet. 2010;376:124–136.
7. de Boer I.H., Rue T.C., Hall Y.N., et al. Temporal trends in the prevalence of diabetic kidney disease in the United States. JAMA. 2011;305(24):2532–2539.
8. Giorda C.B., Tartaglino B., Galasso R., et al. Diabetic foot risk stratification and outcomes: a cohort study. J Diabetes Complications. 2008;22:391–398.
