Abstract
Boshlang‘ich ta’limda tabiiy fanlarni o‘qitish jarayonida ekskursiya darslari muhim pedagogik vositalardan biri hisoblanadi. Ekskursiya darslari o‘quvchilarga tabiat hodisalari, o‘simlik va hayvonot dunyosi, ekologik jarayonlar hamda tabiiy resurslar haqida bevosita kuzatish asosida bilim olish imkoniyatini yaratadi. Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’lim tabiiy fanlarida ekskursiya darslarining nazariy asoslari, pedagogik ahamiyati, tashkil etish metodikasi va ta’lim samaradorligiga ta’siri ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida zamonaviy pedagogik yondashuvlar, tajribaviy ta’lim konsepsiyasi, kompetensiyaviy yondashuv hamda ekologik ta’lim tamoyillari asosida ekskursiya darslarining afzalliklari o‘rganildi. Natijalar ekskursiya mashg‘ulotlari o‘quvchilarning tabiiy-ilmiy savodxonligini oshirish, kuzatuvchanligini rivojlantirish, tabiatga ongli munosabatni shakllantirish va nazariy bilimlarni amaliy faoliyat bilan bog‘lashda yuqori samaradorlikka ega ekanligini ko‘rsatdi. Shuningdek, ekskursiya darslari o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, tahlil qilish va xulosa chiqarish ko‘nikmalarining rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi aniqlandi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi. Boshlang‘ich ta’lim davlat ta’lim standarti. Toshkent; 2024.
2. UNESCO. Education for Sustainable Development Report. Paris; 2024.
3. OECD. Learning for Environmental Sustainability. Paris; 2023.
4. UNICEF. Child-Centered Learning Framework. New York; 2024.
5. Dewey J. Experience and Education. New York; 2022.
6. Vygotskiy L.S. Ta’lim va rivojlanish nazariyasi. Moskva; 2021.
7. Hattie J. Visible Learning. London; 2023.
8. Bybee R.W. Science Education and Inquiry Learning. New York; 2022.
9. Mayer R.E. Multimedia Learning. Cambridge University Press; 2023.
10. Fullan M. Deep Learning and Educational Innovation. New York; 2022.
11. ERIC Database. Outdoor Learning and Field Trips Research. 2020–2025.
12. Scopus Database. Environmental Education Studies. 2020–2025.
13. Web of Science. Field-Based Learning Research. 2020–2025.
14. Qodirov A. Boshlang‘ich ta’lim metodikasi. Toshkent; 2023.
15. Usmonov K. Zamonaviy pedagogik texnologiyalar. Toshkent; 2024.