ENERGETIKA XAVFSIZLIGINI TADQIQ QILISHNING NAZARIY-KONSEPTUAL JIHATLARI
Keywords:
energetika xavfsizligi, nazariy-konseptual asoslar, energiya ta’minoti, “to‘rt A” modeli, zaiflik, chidamlilik, diversifikatsiya, energetik siyosat, barqaror rivojlanish, institutsional yondashuv, energiya tizimi, geosiyosiy omillar.Abstract
Ushbu maqolada energetika xavfsizligini tadqiq qilishning nazariy-konseptual asoslari tahlil qilingan. Energetika xavfsizligi tushunchasining shakllanishi va evolyutsiyasi ilmiy adabiyotlar asosida yoritilib, unga doir asosiy yondashuvlar — klassik ta’minot xavfsizligi modeli, “to‘rt A” konsepsiyasi, zaiflik va chidamlilik paradigmasi hamda ko‘p o‘lchovli indikatorli yondashuvlar tahlil etilgan. Tadqiqotda energetika xavfsizligining iqtisodiy, siyosiy, institutsional, texnologik va ekologik o‘lchamlari o‘zaro bog‘liq holda ko‘rib chiqilgan. Natijada energetika xavfsizligini o‘rganishda integrallashgan va interdisiplinar metodologiyaning ustuvor ahamiyatga ega ekani asoslab berilgan. Maqola energetika xavfsizligini zamonaviy global transformatsiyalar sharoitida kompleks tizim xavfsizligi sifatida talqin qilish zarurligini ko‘rsatadi.
References
. Cherp, A., Jewell, J., & Goldthau, A. Measuring energy security: From universal indicators to contextualized frameworks. In B. K. Sovacool (Ed.), The Routledge Handbook of Energy Security. 2011. –P.97.
2. Sovacool, B. K., & Brown, M. A. Competing dimensions of energy security: An international review. Annual Review of Environment and Resources, 35, 2019. 77–108.
3. Kruyt, B., van Vuuren, D. P., de Vries, H. J. M., & Groenenberg, H. Indicators for energy security. Energy Policy, 37(6), 2009. 2166–2181.
4. Winzer, C. Conceptualizing energy security. Energy Policy, 2012. 46, -P. 36–48.
5. Sovacool, B. K., & Brown, M. A. Competing dimensions of energy security: An international review. Annual Review of Environment and Resources, 35, 2011. –P. 77–108.
6. Cherp, A., & Jewell, J. The concept of energy security: Beyond the four As. Energy Policy, 2024. 75, 415–421.
7. Asia Pacific Energy Research Centre. A quest for energy security in the 21st century. APERC. 2017. –P.234.
