KORXONA KAPITALINING MOHIYATI

Abstract

Iqtisodiyotni modernizatsiya qilish sharoitida xususiy kapital korxonaning moliyaviy holatini tavsiflovchi muhim ko‘rsatkichlardan biri hisoblanadi. Chunki uning holatiga qarab jami mablag‘lar tarkibidan kelib chiqqan holda korxonaning iqtisodiy qaramligi yoki mustaqilligiga baho beriladi. Bu biznesni boshqarish, faoliyatni kengaytirish va sheriklik faoliyatini yo‘lga qo‘yishda o‘ta muhim masala hisoblanadi. Xususiy kapital korxonaning o‘z mablag‘lari manbayining asosini tashkil etuvchi ko‘rsatkich hisoblanib, uning tarkibiga korxona ustav kapitali, zaxira kapitali, qo‘shilgan kapital hamda taqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar) kiradi.

Buxgalteriya hisobi fanidan ma’lumki korxona, tashkilot va firmalarni moliyaviy mablag‘lar bilan ta’minlash manbayi bo‘lib quyidagilar hisoblanadi:

• o‘z mablag‘lari manbayi;
• qarz mablag‘lari.

Sobiq ittifoq davrida esa bu mablag‘lar manbayiga budjetdan ajratmalar ham kirgan. Lekin bozor iqtisodiyotiga o‘tganimizdan keyin bu mablag‘lar manbayi bekor qilingan. Chunki bu manbaning yo‘q qilinishi Respublikamizdagi boqimandalik tizimini tugatishni ta’minladi