BANANNI TABIIY SHAROITDA QURITISHNI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
banan, tabiiy quritish, quritish texnologiyasi, mahsulot sifati, namlikni kamaytirish, quyosh energiyasi, oziqaviy qiymat, samaradorlikAbstract
Ushbu maqolada bananni tabiiy sharoitda quritish jarayonini takomillashtirishning ilmiy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi — quritish jarayonida mahsulot sifatini saqlab qolish, oziqaviy qiymatini maksimal darajada asrash hamda tabiiy yo‘qotishlarni kamaytirishga qaratilgan samarali usullarni ishlab chiqishdan iborat. Ish davomida banan mevasining fizik-kimyoviy xususiyatlari, namlikni yo‘qotish kinetikasi va quritish jarayoniga ta’sir etuvchi tashqi omillar (harorat, nisbiy namlik, havo aylanish tezligi) chuqur o‘rganildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, quritish jarayonini optimallashtirish uchun mevalarni bir xil qalinlikda kesish, oldindan ishlov berish (antioksidant eritmalarda ushlab turish), hamda quyosh energiyasidan samarali foydalanadigan takomillashtirilgan quritish moslamalaridan foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, tabiiy quritish jarayonida gigiyenik talablarni ta’minlash, chang va mikroorganizmlar ta’sirini kamaytirish orqali mahsulot xavfsizligini oshirish mumkinligi aniqlangan.
References
1.Usmonov Kamoliddin Eshkulovich, Azizov Aktam Sharipovich. Quritish va konservalash texnologik qurilmalari. Elektron darslik-2025 yil; https://legendary-haupia-437b3c.netlify.app/
2.Usmonov Kamoliddin Eshkulovich, Xasanova Xolida Ibodullayevna. “Meva sabzavotlarni saqlash saqlash va qayta ishlash texnalogiyasi”. Elektron darslik-2025 yil; https://snazzy-cuchufli-37969a.netlify.app/
3.Mirzayev, A. N., Ismatov, S. S. (2023). Meva-sabzavotlarni quritishning zamonaviy energiya tejamkor usullari. Toshkent: "Fan va texnologiya" nashriyoti.
4.Sultonov, M. M., Rahmonov, K. S. (2024). Oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash texnologiyasidagi innovatsiyalar: Banan va tropik mevalar misolida. O‘zbekiston oziq-ovqat sanoati jurnali, 3(2), 45-52.
5.Karimov, I. A. (2022). Mevalarni infraqizil nurlar yordamida quritishda biokimyoviy jarayonlarning o‘zgarishi. Agrar fani xabarnomasi, 14(1), 88-94.
6.Azizov, A. Sh., Dadayev, G. T. (2023). Quritilgan banan mahsuloti sifatiga harorat va namlikning ta’siri. Kimyoviy texnologiya va nazorat, 5(4), 112-118.
7.Xudoyberdiyev, R. R. (2025). Meva-sabzavot mahsulotlarini saqlash va birlamchi qayta ishlash texnologiyasi (Darslik). Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti.
8.Usmonov, B. S. (2021). Geliokritish qurilmalarida tropik mevalarni quritish samaradorligini oshirish. Muhandislik va texnologiya muammolari, 8(3), 201-209.
9.Abduvaliyev, A. A., Toshev, Sh. O. (2024). Oziq-ovqat xavfsizligi: Quritilgan mevalarda mikrobiologik ko‘rsatkichlarni tahlil qilish. Standartlashtirish va metrologiya jurnali, 11(2), 34-40.
10.Qodirov, J. M. (2022). Vakuumli quritish texnologiyasining mevalarning vitamin tarkibiga ta’siri. O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi jurnali, 10(6), 15-22.
11.Yusupov, M. F., Sobirova, N. (2023). Subtropik mevalarni quritishda osmotic degidratatsiya usulini qo‘llash. Toshkent davlat agrar universiteti ilmiy to‘plami, 192-198.
12.Eshmatov, F. G. (2026). Oziq-ovqat texnologiyasi asoslari va mahsulot sifatini baholash usullari. Toshkent: "O‘qituvchi" nashriyoti.
