SHAMOLLAGANDA ANTIBIOTIKLAR TAʼSIRI
Keywords:
Antibiotik, shamollash, virusli infeksiya, bakteriya, rezistentlik, immunitet, ta’sir mexanizmi, O‘RVI, mikroflora, terapevtik samara, dori vositalari, asoratlar, hujayra tuzilishi, profilaktika, tibbiy savodxonlik, mikroorganizmlar, o‘zboshimchalik, biologik to‘siq, sog‘liqni saqlash, patogen.Abstract
Mazkur maqolada o‘tkir respirator virusli infeksiyalar (O‘RVI) va shamollash jarayonida antibiotiklarning samarasizligi sabablari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi aholi o‘rtasida o‘zboshimchalik bilan antibiotik qo‘llash va buning natijasida yuzaga kelayotgan global muammo — antibiotiklarga nisbatan chidamlilik (rezistentlik) bilan bog‘liq. Maqolada viruslar va bakteriyalarning biologik tuzilishidagi fundamental farqlar ko‘rib chiqiladi. Xususan, antibiotiklarning ta’sir mexanizmi bakterial hujayra devori yoki oqsillari sintezini bloklashga yo‘naltirilgan bo‘lib, hujayraviy tuzilishga ega bo‘lmagan viruslarga nisbatan mutlaqo samarasiz ekanligi asoslab beriladi.
Shuningdek, maqolada noto‘g‘ri qo‘llanilgan dori vositalarining inson immunitet tizimiga va ichak mikroflorasiga yetkazadigan zarari bayon etilgan. Tadqiqot natijasida shifokor nazoratisiz qabul qilingan preparatlar nafaqat tuzalish jarayonini tezlashtirmasligi, balki kelajakda og‘ir bakterial asoratlarni davolashda qiyinchiliklar tug‘dirishi ta’kidlanadi. Maqola so‘ngida virusli kasalliklarni davolashda zamonaviy tibbiy protokollarga amal qilish va profilaktika choralarini kuchaytirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.
References
Jahon Sog‘liqni Saqlash Tashkiloti (JSST). "Antibiotiklarga chidamlilik: Global hisobot". 2021.
2. Azizov A.A. "Klinik farmakologiya va ratsional farmakoterapiya". Toshkent, 2019.
3. Goetz, M. B., & Miller, R. A. "Principles of Antibiotic Therapy". In: Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases. 9th Edition, 2020.
4. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. "O‘RVI va grippni tashxislash va davolash bo‘yicha milliy standartlar". 2022.
5. Davies, J., & Davies, D. "Origins and Evolution of Antibiotic Resistance". Microbiology and Molecular Biology Reviews, 2010.
6. Hofmann, S., et al. "Why antibiotics don't work for the common cold: A molecular perspective". Journal of Clinical Virology, 2018.
