BARQAROR BIRIKMALAR TARKIBIGA OID NAZARIYALAR TAHLILI
Keywords:
barqaror birikmalar, frazeologiya, paremiologiya, paremalar, frazeologizmlar, maqol, matal, aforizm, turg‘un o‘xshatishlar, semantik transpozitsiya, barqarorlik, tayyorlik, obrazlilik, komparativ konstruksiya, frazemika.Abstract
Maqolada barqaror birikmalarning tarkibi, ularning tasnifi va tilshunoslikdagi talqinlari bo‘yicha mavjud yondashuvlar tahlil qilinadi. Frazeologiya va paremiologiya sohalarining bir-biriga munosabati, farqlovchi va umumlashtiruvchi jihatlari V.V. Vinogradov, N.M. Shanskiy, N.F. Alefirenko, Z.G. Uraksin, H. Berdiyorov, R. Rasulov kabi olimlar qarashlari asosida yoritiladi. Maqol, matal, aforizm, ibora va turg‘un o‘xshatishlarning o‘zaro o‘xshash hamda differensial tomonlari ilmiy manbalar asosida ko‘rsatilib, turg‘un o‘xshatishlarning frazeologik birlik sifatidagi maqomi alohida asoslab beriladi. Shuningdek, barqaror birikmalarning xalq tafakkuri, madaniy qadriyatlar, diniy va axloqiy qarashlarni aks ettiruvchi muhim til birliklari ekanligi ta’kidlanadi. Tadqiqot natijalari barqaror birikmalarni o‘rganish tilshunoslikda hanuz dolzarbligini yo‘qotmagan murakkab masala ekanini ko‘rsatadi.
References
1. Виноградов В.В. Основные понятия русской фразеологии как лингвистической дисциплины (1946) [Текст] / В.В.Виноградов // Избранные труды. Лексикология и лексикография. – М., 1977. – 312 с.
2. Шанский Н.М. Фразеология современного русского языка. 3-е изд., испр. и доп. М.: Высш. шк., 1985.
3. Ganiyeva Sh. O‘zbek frazeologizmlari strukturasi (shakliy va mazmuniy modellashtirish): Filol. fan. bo‘yicha fals. d-ri (PhD) diss... – Farg‘ona, 2017. 18-bet.
4. Шестак Е.И. Профессионально маркированные фразеологические единицы в когнитивно-коммуникативном аспекте: Дисс. …канд. филол. наук. – Челябинск, 2008. – Ст. 36.
5. Алефиренко Н.Ф., Семененко Н.Н. Фразеология и паремиология. Учебное пособие для бакалаврского уровня филологического образования. – М.: Флинта: Наука, 2009. Ст 7.
6. Самситова Р.И. История изучения фразеологизмов в языкознания. Уфа. Россия статья в журнале - научная статья Язык: русский. Номер: 4 (52) Год: 2019.
7. Бердиёров Ҳ., Расулов Р. Ўзбек тилининг паремиологик луғати. – Тошкент: Ўқитувчи, 1982. – Б. 10.
8. Алефиренко Н.Ф., Семененко Н.Н. Фразеология и паремиология. Учебное пособие для бакалаврского уровня филологического образования. – М.: Флинта: Наука, 2009. Ст 241-242.
9. Ganiyeva Sh. O‘zbek frazeologizmlari strukturasi (shakliy va mazmuniy modellashtirish): Filol. fan. bo‘yicha fals. d-ri (PhD) diss... – Farg‘ona, 2017. 20-bet.
10. Mamatov A.E. Hozirgi o‘zbek adabiy tilida leksik va frazeologik norma muammolari. – Toshkent, 1991. – B.212.
11. Пономарева Т.В. Фразеологические единицы в когнитивном аспекте: Дисс. …канд. филол. наук. – Москва, 2002. – 120 ст.
12. Рахимова А.Р. Вербализация характера и эмоционального состояния человека в устойчивых сравнениях русского языка: Дисс. …канд. филол. наук. – Казан, 2017. – 37 c.
13. Тарланов З.К. Русские пословицы: синтаксис и поэтика. Петрозаводск: ПГУ, 1999. Cт 65-66.
14. Виноградов В.В. Об основных типах фразеологических единиц в русском языке// Избранные труды. Лексикология и лексикография. – М., 1977. – С. 140-161.









