RABDIOVIRUSLAR KELTIRIRIB CHIQARUVCHI KASALLILKLAR.
Keywords:
Rabdoviruslar Quturish RNK virus Neyrotropik infektsiya Zoonoz Profilaktika Postekspozitsion emlash.Abstract
Rabdoviruslar — asosan markaziy nerv tizimini zararlovchi, zoonotik xususiyatga ega RNK viruslar bo‘lib, ular ichida eng muhim kasallik — quturish hisoblanadi. Quturish odatda kasal hayvon tishlashi yoki so‘lagi orqali yuqadi va og‘ir nevrologik belgilar, falaj va o‘lim bilan yakunlanishi mumkin. Virus organizmga kirgach, periferik nerv tolalari orqali miya va orqa miyaga tarqaladi. Vaqtida profilaktik emlash, postekspozitsion profilaktika va hayvonlar orasida nazorat choralarini kuchaytirish kasallikning oldini olishda asosiy omillardir.
References
1.Shepherd, J. G., Davis, C., Streicker, D. G., & Thomson, E. C. Emerging Rhabdoviruses and Human Infection. Biology. 2023;12(6):878.
oBu maqolada Rabies lyssavirusdan tashqari, yangi yoki kam o‘rganilgan rabdoviruslar odamda yuquvchiligi va kasalliklar keltirib chiqarishi haqida tahlil qilinadi.
2.Walker, P. J., Bejerman, N., Blasdell, K. R., Debat, H., Dietzgen, R. G., Fooks, A. R., … Whitfield, A. E. ICTV Virus Taxonomy Profile: Rhabdoviridae (2022). Journal of General Virology.
oRhabdoviridae oilasining taksonomiyasi, genomi, strukturasi va turli zaminga ega viruslar haqida rasmiy va keng qamrovli profil. Bu ICTV (Viruslarni taksonomiyalash bo‘yicha Xalqaro Qo‘mita) hisobotining qisqacha versiyasi.
3.“Report of the Rhabdovirus Study Group, International Committee on Taxonomy of Viruses.”
oBu rasmiy hisobot rabdoviruslar oilasining umumiy xususiyatlari, virus zarrachalarining tuzilishi, genom tuzilishi, asosiy oqsillar (strukturaviy oqsillar) va viruslar klassifikatsiyasini bayon qiladi.
4.Crawford, R. “The family Rhabdoviridae: mono- and bipartite negative-sense RNA viruses with diverse genome organization and common evolutionary origins.”
oUshbu sharhlov maqola rabdoviruslarning genetik xilma-xilligi, evolyutsion aloqalari va genom tuzilishi haqida chuqur ma’lumot beradi.
