ПРЕЭКЛАМПСИЯ ВА ГИПЕРТЕНЗИВ ҲОЛАТЛАР: ҲОМИЛАДОРЛИКДАГИ ХАВФЛАР, ДИАГНОСТИКА ВА ДАВОЛАШ УСУЛЛАРИ
Keywords:
преэклампсияAbstract
Преэклампсия ва ҳомиладорликдаги гипертензив ҳолатлар она ва чақалоқ саломатлиги учун жиддий хавф туғдиради. Ушбу мақолада преэклампсиянинг патофизиологияси, диагностика усуллари ва даволаш стратегиялари кўриб чиқилган. Илмий адабиётлар таҳлилига асосан, ҳомиладорликдаги гипертензиянинг турли шакллари, уларнинг учраш тезлиги ва оқибатлари таҳлил қилинди. Натижаларга кўра, гестацион гипертензия ҳомиладор аёлларда энг кўп учрайдиган ҳолат (6%), преэклампсия эса 4.2% ҳолатларда аниқланган. Замонавий терапия усуллари, жумладан, магний сульфат ва антигипертензив дори воситалари билан даволаш самарадорлиги тасдиқланган. Ҳомиладорлик давридаги гипертензив ҳолатларни эрта аниқлаш ва уларнинг олдини олишга қаратилган тадқиқотларни ривожлантириш муҳим аҳамият касб этади.
References
1. Magee, L. A., et al. (2021). Hypertension in pregnancy: Diagnosis and management. The Lancet.
2. Brown, M. A., et al. (2020). The classification and diagnosis of hypertensive disorders of pregnancy. American Journal of Obstetrics & Gynecology.
3. Roberts, J. M., & Hubel, C. A. (2019). Oxidative stress and preeclampsia: Pathophysiology and implications. Placenta.
4. ACOG Guidelines (2023). Guidelines for early detection and management of preeclampsia.
5. Sibai, B. M., et al. (2022). Magnesium sulfate and antihypertensive treatment in severe preeclampsia. Obstetrics & Gynecology.
6. Kenjayev, Y. (2023). "Bio eko texno" ma’suliyati cheklangan jamiyatga qarashli maishiy chiqindilarni saralash va qayta ishlash korxonasi xodimlarining salomatligi. TISU Ilmiy Tadqiqotlari Xabarnomasi, 1(2), 172–176. извлечено от https://scientific.tues.uz/index.php/BSRTUES/article/view/68
7. Кенжаев Ёдгор Маматқулович Саидов Жасур Бахтиярович Рахимова Мохинур Шамсуддиновна. (2024). Буйрак касалликларининг сабаблари, патогенези ва даволаш йўллари: турли патологик ҳолатларнинг таҳлили ва профилактика чоралари [Data set].
Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.14096723
8. Халилова Гулнисо Илхом кизи, & Кенжаев Ёдгор Маматкулович. (2025). Глаукома: белгилари ва даволаш усуллари. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 2(2), 105–111. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/65764
9. Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, “Preventive measures for hypertension: risk factors, early diagnosis, and treatment approaches”, ICIS, vol. 2, no. 1, p. 196, Jan. 2025, Accessed: Feb. 17, 2025. [Online]. Available: https://universalconference.us/universalconference/index.php/icms/a rticle/view/3636
10. Amirova Sabrina Baxromovna, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, . (2025).
Insult kassaligining profilaktikasi va uning reabilitatsiyadagi ahamiyati. Synapses: Insights across the Disciplines, 2(1), 81–85. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/64586
11. Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, ., & Xudoyorova Ummulaylo Shuxrat qizi, . (2025). Jigar sinusoid kapilyarlaridagi o’zgarishlar gemangiomani tekshirishning samarali usullari. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 3(1), 384–390. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/64925
12. Kenjayev Y., & Farxodova , A. (2025). Yurak etishmovchiligi bo’lgan bemorlarni reabilitatsiya qilishning innovatsion usullari. Journal of Science- Innovative Research in Uzbekistan, 3(1), 705–718. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/journal-science-innovative/article/view/65794.
13. Кенжаев Ёдгор Маматқулович, & Мамадалиева Гулзода Низомжон қизи, (2025). Нейроилм ва когнитив бузилишлар: хотира ва диққатни яхшилашга қаратилган замонавий нейротехнологиялар. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 2(1), 322–329. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/65750
14. Daminova Shahnoza Panji qizi, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. (2025). Sistemali kasalliklarning ko’z sog’lig’iga taʼsiri: kardilogik va endokrin kasalliklar. Journal of new century innovations, 70(2), 17-20. https://scientific- jl.com/new/article/view/1650
15. Sultonova D., Kenjayev Y. Bachadon miomasi: klinik belgilari va samarali davolash usullari //Journal of science-innovative research in Uzbekistan. – 2024. – Т. 2. – №. 12. – С. 180-183.
16. Кенжаев, Ё., & Амонов, Б. (2024). Кардиомиопатия ва унинг турлари: даволаш усуллари таҳлили. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 2(11), 347–353. Retrieved from
17. https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/60123
18. Kenjayev Y., Saidov, J., & Abdumurotova, J. (2024). Болаларда учрайдиган оғиз касалликлари: муаммо ва ечимлар. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 117–124. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63481
19. Normurodova, A., Saidov, J., & Kenjayev, Y. (2024). Гинекологик касалликларнинг эрта аниқланиши ва самарали даволаш усуллари. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 102–106. Retrieved from
20. https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63478
21. Kenjayev, Y., & Berdiyeva, S. (2024). Yurak bo‘lmacha va qorinchalari gipertrofiyasining elektrokardiografik belgilarini tahlil qilish. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 107–113. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63479
22. Kenjayev, Y., “Гистология слоев кожи и их функции”, MJST, vol. 4, no. 11, pp. 53–57, Nov. 2024, Accessed: Jan. 25, 2025. [Online].
Available: https://www.mjstjournal.com/index.php/mjst/article/view/2007
23. Кенжаев Ёдгор Маматқулович, Саидов Жасур Бахтиярович, Рахимова Мохинур Шамсуддиновна. (2024). Буйрак касалликларининг сабаблари, патогенези ва даволаш йўллари: турли патологик ҳолатларнинг таҳлили ва профилактика чоралари [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.14096723
24. Abduqodirovna M. F., Ismatulloyevich X. I., Mamatqulovich K. Y. Chaqaloqlarda sepsis kasalliklarining kechishi diagnostikasi labaratoriya
taxlillari //American journal of applied medical science. – 2024. – Т. 2. – №. 4. – С. 114-119.
25. Mamatqulovich, K. Y. (2024). Meʼda osti bezi o‘tkir va surunkali pankreatit kasalliklarini gistomorfologik tahlili. American journal of applied medical science, 2(3), 49–53. Retrieved from https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/190
26. Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, & Xidirov sardor farxod o`g`li. (2021). Influence of risk factors on the health of schoolchildren in hot climates of surkhandarya region. Web of Scientist: International Scientific Research Journal, 2(05), 389–392. https://doi.org/10.17605/OSF.IO/8TB3X
27. Кенжаев Ё., Ҳусанова Ф. Кўкрак бези саратони: этиологияси, эпидемиологияси, диагностика ва даволаш усуллари //acumen: International journal of multidisciplinary research. – 2024. – Т. 1. – №. 5. – С. 395-399.
28. Kenjaev Y., Alimova Z., Choriev S. Ensefalopatiyalar va ularning turlari, kelib chiqish sabablari, davolash usullari //ACUMEN: International journal of multidisciplinary research. – 2024. – Т. 1. – №. 4. – С. 159-164.
29. Mamatqulovich, K. Y., qizi, X. Z. I., & qizi, X. M. O. (2024). Glomerulonefrit kasalligida klinik labarator tahlillarning o’rni va samaradorligi. American journal of applied medical science, 2(3), 112–120. Retrieved from https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/247
30. Mamatqulovich, K. Y., & Fayzullayevna, R. S. (2024). Husnbuzarlar etiologiyasi, klinikasi va davolash chora-tadbirlari. American journal of applied medical science, 2(3), 126–130. Retrieved from https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/267
31. Kenjaev Yodgor Mamatqulovich Xolmurodov Inoyatillo Ismatulloevich Choriev Shohjahon Xabibullo o'g'li. (2024). Ko'kyo'tal kasalligi va uni oldini olish chora-tadbirlari [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.14049268
32. Kenjayev, Y., & Do‘snayev, N. (2024). Нафас олиш аъзоларининг аллергик касалликлари: илмий таҳлил. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 269–274. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63597
33. Sattorova, J., Saidov, J., & Kenjayev, Y. (2024). Юрак ҳуружидан кейинги реабилитация самарадорлигини ошириш. ACUMEN: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 275–280. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63598
34. Sultonova, D., & Kenjayev, Y. (2024). Bachadon miomasi: klinik belgilari va samarali davolash usullari. Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 2(12), 180–183. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/journal-science-innovative/article/view/62651
35. Berdiyeva, S., Kenjayev, Y., & Xolmurodov, I. (2024). Jigar sirrozi: sabablari, belgilari vadavolash usullari. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 195–202. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63500
36. Kenjayev, Y., & Shopo’latova, M. (2024). Xronik rinitni davolashning zamonaviy usullari vauning samaradorligi. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 203–209. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63501
37. Kenjayev, Y., Saidov, J., & Abdumurotova, J. (2024). Болаларда учрайдиган оғиз касалликлари: муаммо ва ечимлар. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 117–124. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63481
38. Normurodova, A., Saidov, J., & Kenjayev, Y. (2024). Гинекологик касалликларнинг эрта аниқланиши ва самарали даволаш усуллари. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 102–106. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63478
39. Kenjayev, Y., & Berdiyeva, S. (2024). Yurak bo‘lmacha va qorinchalari gipertrofiyasining elektrokardiografik belgilarini tahlil qilish. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 107–113. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63479
40. Mamatqulovich, K. Y. (2024). Meʼda osti bezi o‘tkir va surunkali pankreatit kasalliklarini gistomorfologik tahlili. American journal of applied medical science, 2(3), 49–53. Retrieved from https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/190
41. Joʻrayeva, M., & Kenjayev, Y. (2024). Кўриш аъзоси инфекциялари: уларни профилактика қилиш ва самарали даволаш. Synapses: Insights across the Disciplines, 1(4), 271–274. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/63958
42. Qaxxorov, B., Kenjayev, Y., & Xolboyev, N. (2024). Gipertenziya kasalligi oldini olish choratadbirlari: xavf omillari, erta diagnostika va davolash yondoshuvlari. Synapses: Insights across the Disciplines, 1(4), 280–285. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/63956
43. Kenjayev, Y., & O’roqova, S. (2024). Saramas касаллиги: кекса ёшли аёлларда кечиши ва касалликни оптималлаштириш. Synapses: Insights across the Disciplines, 1(4), 230–234. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/63950









