Keywords
gender identifikatsiyasi
How to Cite
Abstract
Gender tili — bu tilshunoslikda erkaklar va ayollar o‘rtasidagi til va muloqot farqlarini o‘rganadigan soha hisoblanadi. Genderning tilshunoslikdagi o‘rni va ahamiyati ilmiy doiralarda keng muhokama qilinadi. Ko‘plab olimlar genderning til orqali shakllanishini va tilda qanday ifodalanishini tadqiq etishgan. Gender faqat biroz biologik yoki biologik-jinsiy tushuncha emas, balki ijtimoiy va madaniy qatlamlarga asoslangan, til orqali quriladigan, o‘zgaruvchan va dinamik bir konsepsiya sifatida qaraladi.
Judith Butler, Deborah Cameron, Robin Lakoff kabi olimlar genderni faqat biologik emas, balki ijtimoiy konstruksiya sifatida tushunadilar va uni til orqali dekonstruksiya qilish zarurligini ta’kidlaydilar. Boshqa olimlar esa, ayollar va erkaklar o‘rtasidagi til farqlarini va kommunikativ uslublarini, muloqot jarayonida gender roli va o‘zgaruvchanligini o‘rganishga e’tibor qaratgan. Gender tili orqali power (hokimiyat) va identity (identifikatsiya) masalalari ham muhim jihat bo‘lib, til yordamida gender ierarxiyasini, stereotiplarini va patriarchal tuzilmalarni tasvirlash mumkin.
Ushbu tadqiqotda genderning tilshunoslikdagi ahamiyati, tilda gender roli va identifikatsiyasi, shuningdek, gender tili va muloqoti haqida olimlarning qarashlari keng ko‘lamda o‘rganiladi. Bu soha tahlili genderni anglash va uni til orqali tahlil qilishda yangi perspektivalarni taqdim etadi.
References
1. Белянин В. П. (2004). Психолингвистика [Belyanin V.P. Psycholinguistics]. 2-е изд. М.: Флинта: Московский психолого-социальный институт,
2. Джусупов М. (2001). Социолингвистический аспект теории психофонем И.А.Бодуэна де Куртене [Dzhusupov M. Socio-linguistic aspect of the psycho-phonemic theory of I.A. Bau douin de Courtenay] // Қазақстан жоғары мектебі (Высшая школа Казахстана), Алматы, 2001. № 4 и 5. С. 62—69.
3. Тухтасинов И.М. (2011). Лингвокультурологические и гендерные особенности сложных слов в художественном тексте (на материале английского и узбекского языков) [Tukhtasinov I.M. Linguo-cultural and gender specifics of compound words in literary texts (the casec study of Englisg and Uzbek]: автореф. дисс. ... канд. филол. наук. Ташкент.
4. Эргашева Г. (2011). Инглиз ва ўзбек тиллари фразеологизм паремияларида гендер аспек тининг қиёсий-типологик тадқиқи [In Uzbek language]: автореф. дисс. ... канд. филол. наук. Ташкент.
5. Чутпулатов М.Ч. Гендерная лингвистика: узбекская мужская и женская речь
6. Cameron, D. (2001). Working with Spoken Discourse. Sage Publications.
7. Lakoff, R. (1975). Language and Woman’s Place. Harper & Row.
8. Tannen, D. (1990). You Just Don’t Understand: Women and Men in Conversation. William Morrow.
9. Coates, J. (2004). Gender and Discourse. Blackwell Publishing.
10. Holmes, J. (2006). Gendered Talk at Work: Constructing Gender Identity through Workplace Discourse. Blackwell Publishing.
11. Cameron, D. (2003). The Myth of Mars and Venus: Do Men and Women Really Speak Different Languages? Oxford University Press.
12. Wodak, R., & Meyer, M. (2001). Methods of Critical Discourse Analysis. Sage Publications.
13. Judith Butler. (2004). Undoing Gender. Routledge.
14. Fishman, P. (1978). Interaction: The Work Women Do. Social Problems, 25(4), 397-406.
15. Sunderland, J. (2004). Gendered Discourses. Palgrave Macmillan.
16. Wodak, R. (2010). The Discourse of Politics in Action: Politics as Usual. Palgrave Macmillan.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.